Η παράσταση «Νικόλαος Γαλάτης» με τη ματιά της Ήρας Φραγκούλη – Βελλέ

http://enpoermionis.blogspot.com/2019/03/blog-post_81.html
Πρωτοβουλία Ενεργών Πολιτών Ερμιόνης    Τετάρτη, 27 Μαρτίου 2019

Ήρα Φραγκούλη-Βελλέ: Με τη συνεργασία ΙΛΜΕ και ΘΟΕ μια εξαίρετη παράσταση

Γαλατης.Προσωπογραφια

Πλανάται το φάντασμα, η ψυχή (;) του  Νικολάου Γαλάτη  πάνω από την πόλη που άφησε την τελευταία του πνοή ένα πρωινό του Γενάρη  πριν από διακόσια χρόνια. Έτσι τον γνώρισαν και τον φαντάστηκαν  ερμιονίτες και φίλοι   παρακολουθώντας την  από σκηνής αναπαράσταση.

Επιθυμία και όνειρο, χρόνια τώρα, της Προέδρου του ΙΛΜΕ να αποδοθεί  θεατρικά το δύσκολο  αλλά εξαίρετο έργο του Σπύρου Ευαγγελάτου. Μου εξέφραζε  την επιθυμία της η φίλη Τίνα Αντωνοπούλου κάθε φορά που περπατούσαμε  εκεί ,στο Μπίστι, στη «σκάβιζα ε Γαλιότος», τοπωνύμιο που διέσωσαν στα αρβανίτικα οι πρόγονοί μας, με διάθεση και θέληση  να διασκευάσει η ίδια και να συνδέσει με   τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα  το θεατρικό δράμα, με όλες τις δυσκολίες της εύρεσης των ηθοποιών και της προετοιμασίας.

Το όραμά της αυτό μετέδωσε και ενθουσίασε αυθόρμητα τον κ. Δημήτρη Σίδερη, που αμέσως κινήθηκε η θεατρική του ευαισθησία, με τις ιδέες και τα μηνύματα που εκπέμπει το έργο   κι ακόμα γιατί – εκπαιδευτικός αυτός- αναγνώρισε ένα γεγονός της τοπικής μας ιστορίας που αξίζει  όλοι να μάθουν. Χωρίς τη σκηνοθεσία του ίδιου και τη συνεργασία με το Θεατρικού Όμιλο  Ερμιονίδας η παράσταση δεν θα μπορούσε να συντελεσθεί.

 Η απαγγελία του ποιήματος του Τάκη Σπετσιώτη που προηγήθηκε, δημιούργησε την κατάλληλη  συγκινησιακή ατμόσφαιρα..  «…κι εκεί που έτσι ποιητικό σ’ έπλασε η φαντασία μου, εράγισε και μένα η καρδιά μου, Νίκο ».

Η προσωπικότητα  του ήρωα, αινιγματική, με όλα τα προτερήματα και ελαττώματα της νιότης του.. « νέος 27 χρονών, ερωτικός, ενθουσιώδης, αλαζονικός τάχατες προδότης και αποδιοπομπαίος, μα τίποτε εξ όλων αυτών, απλώς ένας ανοικονόμητος μοιραίος…» ( Τ.Σ.)  αποδόθηκε, νομίζω,   σε όλη την παράσταση. Επιτυχώς σκηνοθετημένη, με συνδυασμό αφήγησης και δραματοποίησης,  και το κοινό στην κατάμεστη αίθουσα του πνευματικού κέντρου ( σχολείο Συγγρού) να την παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον, τεταμένη προσοχή, και ενθουσιώδη χειροκροτήματα.

  Προσθέτω  και το δικό μου συγχαρητήριο χειροκρότημα για το « μεγάλο  τόλμημα», όπως το χαρακτήρισε η πρόεδρος, που πέτυχε, χάρη στην επιμονή, τη θέληση, τη συνεργασία. Συγχαρητήρια  στους ερασιτέχνες ηθοποιούς,- οι περισσότεροι για πρώτη φορά ανέβαιναν στη σκηνή, και άλλοι ,δοκιμασμένα μέλη του Θεατρικού Ομίλου Ερμιονίδας- ένα συγκροτημένο σύνολο απ’ όλες τις ηλικίες μαζί με τους τρείς μαθητές ,αλλά και σε όλους τους συντελεστές, χορηγούς, μουσικούς, τεχνικούς και όσους δούλεψαν  πριν και πίσω από τη σκηνή.

Ήταν η παράσταση αυτή μια «ιστορική δικαίωση του ήρωα» όπως την στόχευσε ο Ευαγγελάτος;

Δεν είμαι αρμόδια να απαντήσω.  Θα συμφωνήσετε όμως ότι  όλοι  νιώσαμε « τη μαγεία της εποχής και το μυστικό εναγώνιο πόλεμο μιας φούχτας απλών ανθρώπων, των Φιλικών, για  να κλονίσουν μια αυτοκρατορία»

Υ Γ 1

Το φόνο του Ν Γαλάτη  από τη Φιλική Εταιρία παρουσίασε για πρώτη φορά με διάλεξή του στον Ερμιονικό Σύνδεσμο, το 1968, στην Ερμιόνη   ο Απόστολος  Γκάτσος. Ίσως γι αυτό βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του Συνδέσμου  η προσωπογραφία του ήρωα  και το θεατρικό κείμενο του Ευαγγελάτου. Ο ίδιος  δημοσίευσε το θέμα στο περιοδικό « Στην Ερμιόνη άλλοτε και τώρα» (τεύχη 3 και 4 )  τελειώνοντας μάλιστα με τη σύσταση να τοποθετηθεί  μια πινακίδα κάπου εκεί, κοντά στην οικία Μάγκου… « ΕΔΩ  ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ  Ο ΦΙΛΙΚΟΣ  ΝΟΚΟΛΑΟΣ  ΓΑΛΑΤΗΣ  ΤΟΝ  ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ  ΤΟΥ  1819 »

Υ Γ.  2

  Κάθε καλοκαίρι στην ξενάγηση  που οργανώνει το ΙΛΜΕ στο Μπίστι  η αφετηρία μας και η αφήγηση του γεγονότος   γίνεται εκεί ακριβώς, στη  « Σκάβιζα ε Γαλιότος»

Υ .Γ. 3

Αλλά  και οι μικροί μας αναγνώστες μπορούν να διαβάσουν για τη δολοφονία του Γαλάτη στην Ερμιόνη παραστατικά, γλαφυρά γραμμένη,   στο παιδικό μυθιστόρημα της Νίτσας Τζώρζογλου « Το μυστικό των Φιλικών». Συστήστε το στα παιδιά σας.

Ήρα Φραγκούλη-Βελλέ

Θεατρική παράσταση «Νικόλαος Γαλάτης» στην Ερμιόνη

Κατ’ έτος από ιδρύσεώς του το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης τιμά την επέτειο της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης 1827, μέρος της οποίας διεξήχθη στην Ερμιόνη, με εκδηλώσεις ιστορικού περιεχομένου.

Φέτος το Μουσείο σε συνεργασία με το Θεατρικό Όμιλο Ερμιονίδας παρουσίασαν σε δύο παραστάσεις (23 και 25 Μαρτίου 2019, κτήριο Συγγρού, Ερμιόνη) το ιστορικό δράμα του σκηνοθέτη και ακαδημαϊκού Σπύρου Ευαγγελάτου «Νικόλαος Γαλάτης» σε διασκευή κειμένου Τίνας Αντωνοπούλου και σκηνοθεσία Δημήτρη Σίδερη.

3

Το έργο επιλέχθηκε επειδή σχετιζόταν με την Φιλική Εταιρεία, αφού ο Γαλάτης υπήρξε εξέχον μέλος της αλλά και την τοπική μας ιστορία ως εκ του γεγονότος ότι ο Γαλάτης δολοφονήθηκε στην Ερμιόνη. Το γεγονός ακόμη ότι ο αμφιλεγόμενος Γαλάτης παρέμεινε σχεδόν άγνωστος και με αφορμή την συμπλήρωση 200 χρόνων από τη δολοφονία του (1819) αποτέλεσαν την πρόκληση για το ανέβασμα του εξαιρετικού θεατρικού έργου.

Το έργο περιελάμβανε αφηγηματικά μέρη και δρώμενα με στόχο την παρουσίαση του ιστορικού πυρήνα των γεγονότων της Φιλικής Εταιρείας, των ιδρυτών της (Σκουφάς, Τσακάλωφ, Ξάνθος), του Νικόλαου Γαλάτη καθώς και του πολιτικού κλίματος μέσα στο οποίο κινήθηκαν και έδρασαν οι πολιτικές φυσιογνωμίες του Ιωάννη Καποδίστρια, του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και άλλων επιφανών προσώπων της Φιλικής Εταιρείας (Σέκερης, Ριζάρης, Πεντεδέκας, Νέγρης κλπ).

Το θεατρικό κείμενο σκιαγραφεί τον θυελλώδη χαρακτήρα του Νικόλαου Γαλάτη, ενός προσώπου με προτερήματα αλλά και ελαττώματα. Στο πρόσωπο αυτού του κεντρικού ήρωα βλέπουμε τον ενθουσιώδη και ανυπότακτο νέο, που ζώντας το όραμα της απελευθέρωσης της πατρίδας του περιφρονεί τις συμβάσεις παρασυρμένος από την εσωτερική του φλόγα. Η ορμή του τον υποχρεώνει να αρνηθεί αυτά που η στοιχειώδης λογική τα θεωρεί απαραίτητα για την επιτυχία ενός επαναστατικού εγχειρήματος.

Continue reading «Θεατρική παράσταση «Νικόλαος Γαλάτης» στην Ερμιόνη»

Απόλαυση για τους παρισταμένους ο ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Της Τίνας Αντωνοπούλου

Από το 2012 και κάθε χρόνο αδιαλείπτως το ΙΛΜΕ, το μήνα Αύγουστο, οργανώνει έναν εξαιρετικού ενδιαφέροντος ιστορικό περίπατο με ξεναγό την Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ.

Έτσι και φέτος το δροσερό απόγευμα του Σαββάτου 11-8-2018 είχαμε την ευκαιρία, περισσότεροι των 50 ατόμων, να παρακολουθήσουμε την πραγματικά εξαιρετική ξενάγηση της Ήρας στο κατάσπαρτο από ναούς, κατά τον Παυσανία, αρχαίο «Ποσείδιον», (Μπίστι).

1_bisti_11.8.18Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

Πρώτος σταθμός μας το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα, χτισμένο εντός του Ενετικού τείχους. Σ’ αυτό έχουν ενσωματωθεί αρχαία μέλη και ενεπίγραφες βάσεις αφιερωμάτων ενώ στο προαύλιό του μικροί πώρινοι αρχαίοι κίονες.

Στο σημείο αυτό πληροφορηθήκαμε για τους ενετοτουρκικούς πολέμους και συγκεκριμένα για τον αγώνα του Κασίμ πασά εναντίον των Ενετών μέχρι που το 1714 το Κάστρο (Καστρί) περιήλθε στην κατοχή των Τούρκων.

Πληροφορηθήκαμε για τις καταστροφές (1729) του Αβά Φουρμόν (Fourmont), ο οποίος κατεδάφισε το εννέα μέτρων δυτικό ενετικό τείχος. Το 1908 ο Φιλαδελφέας το ανέσκαψε και το καθάρισε αποκαλύπτοντας τέσσερις ενετικούς πύργους.

Στη συνέχεια με πολύ ενδιαφέρον οι παριστάμενοι παρατήρησαν την μαρμάρινη βάση σε μορφή βωμού εντός του βυζαντινού τείχους με τα ίχνη δύο πελμάτων στην επάνω πλευρά της και με την έμμετρη επιγραφή της (2ος ή 3ος αιών μ.Χ.).

Οι επιγραφές εντός του τείχους συνδέθηκαν με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας στην Ερμιόνη αλλά και τους πολιτικούς θεσμούς καθώς και τους αγώνες που γίνονταν στην Ερμιόνη προς τιμήν θεοτήτων.

Στη συνέχεια οδηγηθήκαμε στην πλατεία του Μπιστιού, όπου κείτονται τα ερείπια του αρχαίου ναού, του αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή την Αθηνά με τους δώδεκα κίονες, δωρικού ρυθμού.

Η «ευθυντηρία» του δαπέδου, οι εξόριστοι Σάμιοι, οι ανασκαφές του Φιλαδελφέα και η Βυζαντινή Βασιλική που ακούμπησε πάνω τον αρχαίο ναό, μας έδωσαν ενδιαφέροντα στοιχεία.

Η ερμιονίτικη πορφύρα και τα πορφυρεία, που λειτούργησαν πάνω από χίλια χρόνια και επεξεργάστηκαν εκατομμύρια πορφύρες, ο Μύλος του Μπιστιού με τις πολεμίστρες του με την μοναδική κατασκευαστική του ιδιαιτερότητα αφού αντί χαλικιού έχουν χρησιμοποιηθεί σπασμένα κελύφη πορφύρας, το αρχαίο μνήμα, το παλιό φανάρι και η σπηλιά της Βιτόριζας, αξιοποιήθηκαν επαρκώς από την ξενάγηση.

Με λίγα λόγια στο Μπίστι συναντήθηκαν η αρχαιολογία, η ιστορία και η λαογραφία με τρόπο που η Ήρα συνταίριασε όμορφα με τη γνώση της και την παραστατικότητά της. Ήρα σ’ ευχαριστούμε.

Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Το ΙΛΜΕ ματαιώνει τον πρώτο ιστορικό περίπατο στο Μπίστι, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να γίνει το Σάββατο 4 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00. Και αυτό διότι ο ιστορικός περίπατος συμπίπτει χρονικά με την τελετή απονομής των Βραβείων Πολιτισμού Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη.

Ο δεύτερος ιστορικός περίπατος στο Μπίστι, που έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 11 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00 θα πραγματοποιηθεί κανονικά με σημείο συνάντησης μπροστά από το ξενοδοχείο «Βασίλης» στην Ερμιόνη, με ξεναγό την κα Ήρα Φραγκούλη.

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Το Σάββατο 7 Ιουλίου 2018 πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αυλή του Μουσείου, η εκδήλωση του ΙΛΜΕ με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης». Η εκδήλωση ήταν ενταγμένη στο φεστιβάλ «Δρόμοι Πολιτισμού Αργολίδας 2018» της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης ο Κώστας Τσατσάνης, τ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων, πραγματοποίησε ομιλία με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης. Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας».

Στην αρχή ο ομιλητής αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Αριστοφάνη. Στη συνέχεια,  παρέθεσε στοιχεία για τον Καραγκιόζη: από πού ήρθε στην Ελλάδα, πώς εξελληνίστηκε και πώς εμπλουτίστηκε το περιεχόμενό του. Κατόπιν περιέγραψε  συγκεκριμένα  στοιχεία στη δομή και στη μορφή των Ορνίθων του Αριστοφάνη και τα συνέκρινε με αντίστοιχα των κωμωδιών Καραγκιόζη. Αναφέρθηκε στο ρόλο των διαμεσολαβητών και των απρόσκλητων επισκεπτών που αποτελούν τυπικά στοιχεία των κωμωδιών και υποστήριξε την άποψη ότι αυτά αποτελούν γνήσια λαϊκή παράδοση. Ολοκλήρωσε την ομιλία του με παραδείγματα τεχνικών πρόκλησης γέλιου,  οι οποίες εντοπίζονται στον Αριστοφάνη και τον Καραγκιόζη,  ειδικά με τη χρήση ειδικού τύπου ερωτήσεων.

Ακολούθως η Πρόεδρος του ΙΛΜΕ ανέσυρε μνήμες του παρελθόντος με βάση περιγραφές παλαιότερων ερμιονιτών και μίλησε για τις παραστάσεις του Καραγκιόζη, που γίνονταν στο κέντρο «Τροκαντερό» στα Μαντράκια από τους επαγγελματίες του είδους, Σωτήρη Σπαθάρη (πατέρα του Ευγένιου) και Αβραάμ. Αναφέρθηκε στα τοπικά κωμικά στοιχεία και πειράγματα που οι προαναφερόμενοι καραγκιοζοπαίχτες συνέλεγαν από ερμιονίτες … Continue reading «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης»

Εκδήλωση ΙΛΜΕ. Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης.

Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας.

Η Αρχαία Ελληνική Κωμωδία (ο Αριστοφάνης κυρίως) και  το Θέατρο Σκιών  (Καραγκιόζης), αν και απέχουν χρονικά μεταξύ τους,  παρουσιάζουν ομοιότητες στη δομή και στη μορφή των έργων. Και στα δύο είναι ευδιάκριτα δύο μέρη. Στο πρώτο βρίσκεται η κωμική ιδέα, η κωμική κατάσταση, ενώ στο δεύτερο γίνεται η αξιοποίηση αυτής της κωμικής κατάστασης με διάφορους τρόπους.  Οι  δύο αυτές φάσεις στον Αριστοφάνη διαχωρίζονται με την Παράβαση, ενώ στον Καραγκιόζη με το διάλειμμα που είναι συνήθως μουσικό.

Αυτό το σχήμα μπορεί να θεωρηθεί ως κομμάτι της παράδοσης εκείνης που, κατά κάποιο τρόπο, σαν υπόστρωμα του ελληνικού κωμικού στοιχείου, διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η παράδοση αυτή διατηρεί την ουσία και την αυθεντικότητά της  και στο Θέατρο Σκιών της Νεότερης Ελλάδας παρά την τουρκική και ανατολική προέλευσή του.

Εκδήλωση ΙΛΜΕ: Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός.

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 3-3-2018 η ιστορικού περιεχομένου διάλεξη του Ι.Λ.Μ.Ε., που οργανώνεται ετησίως από το 2001, σε ανάμνηση της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης του 1827, μέρος της οποίας διεξήχθη στην Ερμιόνη.

Το θέμα της διάλεξης ήταν: «Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός. Από τις αυτοκρατορίες στο έθνος-κράτος» με ομιλήτρια την κα. Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Ομότιμη Καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Continue reading «Εκδήλωση ΙΛΜΕ: Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός.»

Εκδήλωση ελπίδας και ανθρωπιάς

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης μετά από πρόσκληση της Ογκολογικής Μονάδας Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – Ελπίδα» συμμετείχε την Τρίτη 12-12-2017 στο στόλισμα του «δέντρου των ευχών», που διοργάνωσε η Ογκολογική Μονάδα ενόψει των Χριστουγεννιάτικων εορτών.

Συγκεκριμένα το Ι.Λ.Μ.Ε. παρέστη στην εκδήλωση με το ερμιονίτικο καραβάκι των Χριστουγέννων, που κατασκεύασαν παιδιά της Δ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ερμιόνης με την καθοδήγηση του Παναγιώτη Αραπάκη και του Γιάννη Σκούρτη.

Το καραβάκι στόλισαν παιδιά της Ογκολογικής Μονάδας, το οποίο κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης τοποθετήθηκε στη βάση του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Παράλληλα παιδιά της Ογκολογικής Μονάδας κατασκεύασαν αστεράκια και μικρές πλουμιστές χάρτινες βαρκούλες, οι οποίες  φορτωμένες με ευχές και καραμέλες στόλισαν το χριστουγεννιάτικο δέντρο των ευχών της Μονάδας. Την επιμέλεια του προγράμματος είχαν η Κατερίνα Σκούρτη και η Λίτσα Παγώνη.

     

Πανηγυρικό το κλίμα στην εξαιρετικής ιατρικής φροντίδας και πολυτέλειας Ογκολογική Μονάδα, που τίμησαν με την παρουσία τους η Πρόεδρος της «Ελπίδας» κα. Μαριάννα Βαρδινογιάννη, ο κ. Σάκης Ρουβάς, ο Δήμαρχος Ναυπλιέων κ. Δημήτρης Κωστούρος, εκπρόσωποι του Δ.Σ. του Ι.Λ.Μ.Ε., γονείς και φυσικά τα παιδιά της Μονάδας.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης η Πρόεδρος του Ι.Λ.Μ.Ε. κα. Τίνα Αντωνοπούλου μίλησε για την κατασκευή του ερμιονίτικου χριστουγεννιάτικου καραβιού, το οποίο συνέδεσε με το έθιμο του «γιάλα-γιάλα». Στην συνέχεια το τραγούδι «γιάλα-γιάλα» απέδωσε μουσικά ο Γιάννης Σκούρτης με την κιθάρα του, συνοδευόμενος από τον Παναγιώτη Αραπάκη και μέλη του Ι.Λ.Μ.Ε. Έκδηλη η συναισθηματική φόρτιση της κας Μαριάννας Βαρδινογιάννη, που σιγοτραγούδησε το «γιάλα-γιάλα», το οποίο της έφερε στο νου παιδικές της μνήμες από την Ερμιόνη.

Continue reading «Εκδήλωση ελπίδας και ανθρωπιάς»