Απόλαυση για τους παρισταμένους ο ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Της Τίνας Αντωνοπούλου

Από το 2012 και κάθε χρόνο αδιαλείπτως το ΙΛΜΕ, το μήνα Αύγουστο, οργανώνει έναν εξαιρετικού ενδιαφέροντος ιστορικό περίπατο με ξεναγό την Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ.

Έτσι και φέτος το δροσερό απόγευμα του Σαββάτου 11-8-2018 είχαμε την ευκαιρία, περισσότεροι των 50 ατόμων, να παρακολουθήσουμε την πραγματικά εξαιρετική ξενάγηση της Ήρας στο κατάσπαρτο από ναούς, κατά τον Παυσανία, αρχαίο «Ποσείδιον», (Μπίστι).

Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

Πρώτος σταθμός μας το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα, χτισμένο εντός του Ενετικού τείχους. Σ’ αυτό έχουν ενσωματωθεί αρχαία μέλη και ενεπίγραφες βάσεις αφιερωμάτων ενώ στο προαύλιό του μικροί πώρινοι αρχαίοι κίονες.

Στο σημείο αυτό πληροφορηθήκαμε για τους ενετοτουρκικούς πολέμους και συγκεκριμένα για τον αγώνα του Κασίμ πασά εναντίον των Ενετών μέχρι που το 1714 το Κάστρο (Καστρί) περιήλθε στην κατοχή των Τούρκων.

Πληροφορηθήκαμε για τις καταστροφές (1729) του Αβά Φουρμόν (Fourmont), ο οποίος κατεδάφισε το εννέα μέτρων δυτικό ενετικό τείχος. Το 1908 ο Φιλαδελφέας το ανέσκαψε και το καθάρισε αποκαλύπτοντας τέσσερις ενετικούς πύργους.

Στη συνέχεια με πολύ ενδιαφέρον οι παριστάμενοι παρατήρησαν την μαρμάρινη βάση σε μορφή βωμού εντός του βυζαντινού τείχους με τα ίχνη δύο πελμάτων στην επάνω πλευρά της και με την έμμετρη επιγραφή της (2ος ή 3ος αιών μ.Χ.).

Οι επιγραφές εντός του τείχους συνδέθηκαν με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας στην Ερμιόνη αλλά και τους πολιτικούς θεσμούς καθώς και τους αγώνες που γίνονταν στην Ερμιόνη προς τιμήν θεοτήτων.

Στη συνέχεια οδηγηθήκαμε στην πλατεία του Μπιστιού, όπου κείτονται τα ερείπια του αρχαίου ναού, του αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή την Αθηνά με τους δώδεκα κίονες, δωρικού ρυθμού.

Η «ευθυντηρία» του δαπέδου, οι εξόριστοι Σάμιοι, οι ανασκαφές του Φιλαδελφέα και η Βυζαντινή Βασιλική που ακούμπησε πάνω τον αρχαίο ναό, μας έδωσαν ενδιαφέροντα στοιχεία.

Η ερμιονίτικη πορφύρα και τα πορφυρεία, που λειτούργησαν πάνω από χίλια χρόνια και επεξεργάστηκαν εκατομμύρια πορφύρες, ο Μύλος του Μπιστιού με τις πολεμίστρες του με την μοναδική κατασκευαστική του ιδιαιτερότητα αφού αντί χαλικιού έχουν χρησιμοποιηθεί σπασμένα κελύφη πορφύρας, το αρχαίο μνήμα, το παλιό φανάρι και η σπηλιά της Βιτόριζας, αξιοποιήθηκαν επαρκώς από την ξενάγηση.

Με λίγα λόγια στο Μπίστι συναντήθηκαν η αρχαιολογία, η ιστορία και η λαογραφία με τρόπο που η Ήρα συνταίριασε όμορφα με τη γνώση της και την παραστατικότητά της. Ήρα σ’ ευχαριστούμε.

Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Το ΙΛΜΕ ματαιώνει τον πρώτο ιστορικό περίπατο στο Μπίστι, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να γίνει το Σάββατο 4 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00. Και αυτό διότι ο ιστορικός περίπατος συμπίπτει χρονικά με την τελετή απονομής των Βραβείων Πολιτισμού Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη.

Ο δεύτερος ιστορικός περίπατος στο Μπίστι, που έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 11 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00 θα πραγματοποιηθεί κανονικά με σημείο συνάντησης μπροστά από το ξενοδοχείο «Βασίλης» στην Ερμιόνη, με ξεναγό την κα Ήρα Φραγκούλη.

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Το Σάββατο 7 Ιουλίου 2018 πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αυλή του Μουσείου, η εκδήλωση του ΙΛΜΕ με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης». Η εκδήλωση ήταν ενταγμένη στο φεστιβάλ «Δρόμοι Πολιτισμού Αργολίδας 2018» της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης ο Κώστας Τσατσάνης, τ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων, πραγματοποίησε ομιλία με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης. Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας».

Στην αρχή ο ομιλητής αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Αριστοφάνη. Στη συνέχεια,  παρέθεσε στοιχεία για τον Καραγκιόζη: από πού ήρθε στην Ελλάδα, πώς εξελληνίστηκε και πώς εμπλουτίστηκε το περιεχόμενό του. Κατόπιν περιέγραψε  συγκεκριμένα  στοιχεία στη δομή και στη μορφή των Ορνίθων του Αριστοφάνη και τα συνέκρινε με αντίστοιχα των κωμωδιών Καραγκιόζη. Αναφέρθηκε στο ρόλο των διαμεσολαβητών και των απρόσκλητων επισκεπτών που αποτελούν τυπικά στοιχεία των κωμωδιών και υποστήριξε την άποψη ότι αυτά αποτελούν γνήσια λαϊκή παράδοση. Ολοκλήρωσε την ομιλία του με παραδείγματα τεχνικών πρόκλησης γέλιου,  οι οποίες εντοπίζονται στον Αριστοφάνη και τον Καραγκιόζη,  ειδικά με τη χρήση ειδικού τύπου ερωτήσεων.

Ακολούθως η Πρόεδρος του ΙΛΜΕ ανέσυρε μνήμες του παρελθόντος με βάση περιγραφές παλαιότερων ερμιονιτών και μίλησε για τις παραστάσεις του Καραγκιόζη, που γίνονταν στο κέντρο «Τροκαντερό» στα Μαντράκια από τους επαγγελματίες του είδους, Σωτήρη Σπαθάρη (πατέρα του Ευγένιου) και Αβραάμ. Αναφέρθηκε στα τοπικά κωμικά στοιχεία και πειράγματα που οι προαναφερόμενοι καραγκιοζοπαίχτες συνέλεγαν από ερμιονίτες … Continue reading «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης»

Εκδήλωση ΙΛΜΕ. Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης.

Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας.

Η Αρχαία Ελληνική Κωμωδία (ο Αριστοφάνης κυρίως) και  το Θέατρο Σκιών  (Καραγκιόζης), αν και απέχουν χρονικά μεταξύ τους,  παρουσιάζουν ομοιότητες στη δομή και στη μορφή των έργων. Και στα δύο είναι ευδιάκριτα δύο μέρη. Στο πρώτο βρίσκεται η κωμική ιδέα, η κωμική κατάσταση, ενώ στο δεύτερο γίνεται η αξιοποίηση αυτής της κωμικής κατάστασης με διάφορους τρόπους.  Οι  δύο αυτές φάσεις στον Αριστοφάνη διαχωρίζονται με την Παράβαση, ενώ στον Καραγκιόζη με το διάλειμμα που είναι συνήθως μουσικό.

Αυτό το σχήμα μπορεί να θεωρηθεί ως κομμάτι της παράδοσης εκείνης που, κατά κάποιο τρόπο, σαν υπόστρωμα του ελληνικού κωμικού στοιχείου, διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η παράδοση αυτή διατηρεί την ουσία και την αυθεντικότητά της  και στο Θέατρο Σκιών της Νεότερης Ελλάδας παρά την τουρκική και ανατολική προέλευσή του.

Εκδήλωση ΙΛΜΕ: Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός.

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 3-3-2018 η ιστορικού περιεχομένου διάλεξη του Ι.Λ.Μ.Ε., που οργανώνεται ετησίως από το 2001, σε ανάμνηση της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης του 1827, μέρος της οποίας διεξήχθη στην Ερμιόνη.

Το θέμα της διάλεξης ήταν: «Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός. Από τις αυτοκρατορίες στο έθνος-κράτος» με ομιλήτρια την κα. Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Ομότιμη Καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Continue reading «Εκδήλωση ΙΛΜΕ: Έλληνας, Γραικός, Ρωμιός.»

Εκδήλωση ελπίδας και ανθρωπιάς

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης μετά από πρόσκληση της Ογκολογικής Μονάδας Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – Ελπίδα» συμμετείχε την Τρίτη 12-12-2017 στο στόλισμα του «δέντρου των ευχών», που διοργάνωσε η Ογκολογική Μονάδα ενόψει των Χριστουγεννιάτικων εορτών.

Συγκεκριμένα το Ι.Λ.Μ.Ε. παρέστη στην εκδήλωση με το ερμιονίτικο καραβάκι των Χριστουγέννων, που κατασκεύασαν παιδιά της Δ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ερμιόνης με την καθοδήγηση του Παναγιώτη Αραπάκη και του Γιάννη Σκούρτη.

Το καραβάκι στόλισαν παιδιά της Ογκολογικής Μονάδας, το οποίο κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης τοποθετήθηκε στη βάση του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Παράλληλα παιδιά της Ογκολογικής Μονάδας κατασκεύασαν αστεράκια και μικρές πλουμιστές χάρτινες βαρκούλες, οι οποίες  φορτωμένες με ευχές και καραμέλες στόλισαν το χριστουγεννιάτικο δέντρο των ευχών της Μονάδας. Την επιμέλεια του προγράμματος είχαν η Κατερίνα Σκούρτη και η Λίτσα Παγώνη.

     

Πανηγυρικό το κλίμα στην εξαιρετικής ιατρικής φροντίδας και πολυτέλειας Ογκολογική Μονάδα, που τίμησαν με την παρουσία τους η Πρόεδρος της «Ελπίδας» κα. Μαριάννα Βαρδινογιάννη, ο κ. Σάκης Ρουβάς, ο Δήμαρχος Ναυπλιέων κ. Δημήτρης Κωστούρος, εκπρόσωποι του Δ.Σ. του Ι.Λ.Μ.Ε., γονείς και φυσικά τα παιδιά της Μονάδας.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης η Πρόεδρος του Ι.Λ.Μ.Ε. κα. Τίνα Αντωνοπούλου μίλησε για την κατασκευή του ερμιονίτικου χριστουγεννιάτικου καραβιού, το οποίο συνέδεσε με το έθιμο του «γιάλα-γιάλα». Στην συνέχεια το τραγούδι «γιάλα-γιάλα» απέδωσε μουσικά ο Γιάννης Σκούρτης με την κιθάρα του, συνοδευόμενος από τον Παναγιώτη Αραπάκη και μέλη του Ι.Λ.Μ.Ε. Έκδηλη η συναισθηματική φόρτιση της κας Μαριάννας Βαρδινογιάννη, που σιγοτραγούδησε το «γιάλα-γιάλα», το οποίο της έφερε στο νου παιδικές της μνήμες από την Ερμιόνη.

Continue reading «Εκδήλωση ελπίδας και ανθρωπιάς»

Εκδήλωση του ΙΛΜΕ σχετική με επιγραφές της αρχαίας Ερμιόνης

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 η εκδήλωση που διοργάνωσε το ΙΛΜΕ epigrafes_2στον κατάμεστο αύλειο χώρο του και είχε ως θέμα «Η κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα μέσα από έμμετρες επιγραφές» με ομιλήτρια την κα Γεωργία Κατσαγάνη, Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σχολική Σύμβουλο Φιλολόγων.

Η ομιλήτρια αρχικά αναφέρθηκε στις εκδοχές για την προέλευση του ονόματος «Ερμιόνη» δηλαδή την μυθολογική προέλευση καθώς και την επιστημονική ετυμολογία του ονόματος.

epigrafes_1Μίλησε για την πολιτική οργάνωση της Ερμιόνης στην Αρχαιότητα καθώς και για τη θρησκευτική της ζωή αναφέροντας τις θεότητες που λατρεύονταν στην Ερμιόνη. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στα νομίσματα της Αρχαίας Ερμιόνης, στην πνευματική της ζωή με τους ποιητές, τους κιθαριστές, τους καλλιτέχνες, τους υποκριτές της καθώς και τις δύο διαλέκτους της Αργολικής χερσονήσου.

Επικεντρώθηκε κυρίως σε τέσσερες επιγραφές της Αρχαίας Ερμιόνης και σχολίασε αναλυτικά τα κείμενα των επιγραφών τους. α) Επιγραφή του 3ου αι. πΧ που ήταν χαραγμένη σε βάση αλλά σήμερα δεν σώζεται, β) επιγραφή που βρισκόταν εντοιχισμένη στον Ι. Ναό της Παναγίας του 2ου  ή 3ου αι. μΧ και σήμερα έχει χαθεί, γ) επιγραφή χαραγμένη σε μαρμάρινη βάση του 3ου αι. μΧ και είναι εντοιχισμένη σήμερα στον Ι. Ναό των Ταξιαρχών και δ) επιγραφή χαραγμένη σε βάση μαρμάρινη σε μορφή βωμού, που βρίσκεται σήμερα εντός του βυζαντινού τείχους στη θέση Μπίστι. Είναι του 2ου ή 3ου αι. μΧ και φέρει ίχνη δύο πελμάτων στην επάνω πλευρά.

Τέλος αναφέρθηκε στα εξαγόμενα συμπεράσματα για την κοινωνική και πολιτική ζωή της Ερμιόνης με βάση τις επιγραφές της.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι ιερείς της Ερμιόνης, ο Δήμαρχος Ερμιονίδας, ο epigrafes_3Πρόεδρος της Κοινότητας Ερμιόνης, Δημοτικοί και Κοινοτικοί Σύμβουλοι, Σχολικοί Σύμβουλοι, εκπρόσωποι φορέων και πολιτιστικών συλλόγων καθώς και πλήθος κόσμου.

Το ΙΛΜΕ ευχαριστεί την κα Γεωργία Κατσαγάνη για την εμπεριστατωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ομιλία της. Επίσης ευχαριστεί όσους βοήθησαν στην οργάνωση της εκδήλωσης και το πολυπληθές κοινό που παρακολούθησε με ενδιαφέρον την ομιλία.

Εκδήλωση ΙΛΜΕ. Η κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα, μέσα από έμμετρες επιγραφές.

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης οργανώνει εκδήλωση το Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 και ώρα 9 μ.μ. στον αύλειο χώρο του Μουσείου.

Θέμα:

Η κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα, μέσα από έμμετρες επιγραφές.

Ομιλήτρια η κα. Γεωργία Κατσαγάνη, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων.

Η αρχαία Ερμιόνη βρισκόταν στην ίδια περίπου θέση που βρίσκεται και  η σημερινή πόλη. Στην αρχαιότητα κατοικήθηκε από τους Δρύοπες και αργότερα από τους Δωριείς.

Στην Ρωμαϊκή εποχή η Ερμιόνη, όπως και άλλα περιφερειακά κέντρα της Αργολικής χερσονήσου (Επίδαυρος, Τροιζήνα), αναβαθμίστηκε πολιτικά από τη σημασία που της έδωσαν οι Ρωμαίοι, λόγω της γεωγραφικής θέσης της. Τέσσερις έμμετρες επιγραφές (τρεις αναθηματικές και μία τιμητική) που βρέθηκαν στην περιοχή, ζωντανεύουν κατά τρόπο μοναδικό την κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής εποχής.

Η πρώτη από τις επιγραφές που χρονολογείται στον 3ο αι. π.Χ. αναφέρεται σε έναν Ερμιονέα που είχε την ιδιότητα  του Διονυσιακού Τεχνίτη και έτυχε πανελλήνιας καλλιτεχνικής αναγνώρισης. Η δεύτερη επιγραφή μας παρέχει την πολύ σημαντική πληροφορία για τη ύπαρξη του ναού Παρθενώνα στην Ερμιόνη, ο οποίος ανεγέρθηκε τον 2ο με 3ο αι. μ. Χ. προς τιμήν της θεάς Δήμητρας, με σκοπό να αποτελέσει και χώρο κατοικίας των ιερειών της θεάς. Εκτός αυτού η ίδια επιγραφή μας αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για την οργάνωση της πολιτικής και θρησκευτικής ζωής της Ερμιόνης. Τρίτη επιγραφή, χαραγμένη σε βωμό πλησίον άλλου ναού που υπήρχε στην Ερμιόνη, αυτού της «Μητέρας των θεών», αποδεικνύει ότι ο θρησκευτικός συγκρητισμός της Ρωμαϊκής εποχής είχε αποτυπωθεί και στη θρησκευτική ζωή της αρχαίας Ερμιόνης.

Με μια άλλη, τέλος, επιγραφή, αυτή τη φορά τιμητική, οι Ερμιονείς διά μέσου της βουλής τους αισθάνονται την ανάγκη να τιμήσουν συμπολίτη τους υπό την τριπλή ιδιότητά του: Του ιερέα, του αγωνοθέτη και του άρχοντα.

Οι πολύτιμες αυτές επιγραφικές μαρτυρίες μας μεταφέρουν την εικόνα μιας δραστήριας ζωής των κατοίκων της αρχαίας Ερμιόνης και τεκμηριώνουν αδιάσειστα τη συνέχιση της ιστορικής πορείας της, κατά την Ύστερη αρχαιότητα, παρά τη γενικότερη παρακμή των αστικών κέντρων του Ελλαδικού χώρου.

Εκδήλωση – αφιέρωμα στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη

Το Ι.Λ.Μ.Ε. συμμετέχοντας στις επετειακές εκδηλώσεις για τα 190 χρόνια από την Γ΄ Εθνοσυνέλευση του 1827 στην Ερμιόνη οργάνωσε στο Πνευματικό Κέντρο Ερμιόνης στις 11-3-2017, εκδήλωση – αφιέρωμα στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη με θέμα: «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης:  Η μακρά, δύσκολη και ηρωική πορεία ζωής του.  Η συμβολή του στην Εθνοσυνέλευση της Ερμιόνης».

Ομιλητής ο Παναγιώτης Πυρπυρής, διδάκτωρ ιστορίας, Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων. Η ομιλία του κ. Πυρπυρή αρθρώθηκε σε τρία μέρη.

Continue reading «Εκδήλωση – αφιέρωμα στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη»