Απόλαυση για τους παρισταμένους ο ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Της Τίνας Αντωνοπούλου

Από το 2012 και κάθε χρόνο αδιαλείπτως το ΙΛΜΕ, το μήνα Αύγουστο, οργανώνει έναν εξαιρετικού ενδιαφέροντος ιστορικό περίπατο με ξεναγό την Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ.

Έτσι και φέτος το δροσερό απόγευμα του Σαββάτου 11-8-2018 είχαμε την ευκαιρία, περισσότεροι των 50 ατόμων, να παρακολουθήσουμε την πραγματικά εξαιρετική ξενάγηση της Ήρας στο κατάσπαρτο από ναούς, κατά τον Παυσανία, αρχαίο «Ποσείδιον», (Μπίστι).

Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

Πρώτος σταθμός μας το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα, χτισμένο εντός του Ενετικού τείχους. Σ’ αυτό έχουν ενσωματωθεί αρχαία μέλη και ενεπίγραφες βάσεις αφιερωμάτων ενώ στο προαύλιό του μικροί πώρινοι αρχαίοι κίονες.

Στο σημείο αυτό πληροφορηθήκαμε για τους ενετοτουρκικούς πολέμους και συγκεκριμένα για τον αγώνα του Κασίμ πασά εναντίον των Ενετών μέχρι που το 1714 το Κάστρο (Καστρί) περιήλθε στην κατοχή των Τούρκων.

Πληροφορηθήκαμε για τις καταστροφές (1729) του Αβά Φουρμόν (Fourmont), ο οποίος κατεδάφισε το εννέα μέτρων δυτικό ενετικό τείχος. Το 1908 ο Φιλαδελφέας το ανέσκαψε και το καθάρισε αποκαλύπτοντας τέσσερις ενετικούς πύργους.

Στη συνέχεια με πολύ ενδιαφέρον οι παριστάμενοι παρατήρησαν την μαρμάρινη βάση σε μορφή βωμού εντός του βυζαντινού τείχους με τα ίχνη δύο πελμάτων στην επάνω πλευρά της και με την έμμετρη επιγραφή της (2ος ή 3ος αιών μ.Χ.).

Οι επιγραφές εντός του τείχους συνδέθηκαν με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας στην Ερμιόνη αλλά και τους πολιτικούς θεσμούς καθώς και τους αγώνες που γίνονταν στην Ερμιόνη προς τιμήν θεοτήτων.

Στη συνέχεια οδηγηθήκαμε στην πλατεία του Μπιστιού, όπου κείτονται τα ερείπια του αρχαίου ναού, του αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή την Αθηνά με τους δώδεκα κίονες, δωρικού ρυθμού.

Η «ευθυντηρία» του δαπέδου, οι εξόριστοι Σάμιοι, οι ανασκαφές του Φιλαδελφέα και η Βυζαντινή Βασιλική που ακούμπησε πάνω τον αρχαίο ναό, μας έδωσαν ενδιαφέροντα στοιχεία.

Η ερμιονίτικη πορφύρα και τα πορφυρεία, που λειτούργησαν πάνω από χίλια χρόνια και επεξεργάστηκαν εκατομμύρια πορφύρες, ο Μύλος του Μπιστιού με τις πολεμίστρες του με την μοναδική κατασκευαστική του ιδιαιτερότητα αφού αντί χαλικιού έχουν χρησιμοποιηθεί σπασμένα κελύφη πορφύρας, το αρχαίο μνήμα, το παλιό φανάρι και η σπηλιά της Βιτόριζας, αξιοποιήθηκαν επαρκώς από την ξενάγηση.

Με λίγα λόγια στο Μπίστι συναντήθηκαν η αρχαιολογία, η ιστορία και η λαογραφία με τρόπο που η Ήρα συνταίριασε όμορφα με τη γνώση της και την παραστατικότητά της. Ήρα σ’ ευχαριστούμε.

Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Το ΙΛΜΕ ματαιώνει τον πρώτο ιστορικό περίπατο στο Μπίστι, ο οποίος είχε προγραμματιστεί να γίνει το Σάββατο 4 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00. Και αυτό διότι ο ιστορικός περίπατος συμπίπτει χρονικά με την τελετή απονομής των Βραβείων Πολιτισμού Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη.

Ο δεύτερος ιστορικός περίπατος στο Μπίστι, που έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 11 Αυγούστου 2018 και ώρα 19:00 θα πραγματοποιηθεί κανονικά με σημείο συνάντησης μπροστά από το ξενοδοχείο «Βασίλης» στην Ερμιόνη, με ξεναγό την κα Ήρα Φραγκούλη.

Οι Βενετικοί Χάρτες της Πελοποννήσου στο ΙΛΜΕ

Την Τετάρτη 11 Ιουλίου 2018 έγινε στον πολυχώρο «Φουγάρο» Ναυπλίου η παρουσίαση του βιβλίου «Βενετικοί Χάρτες της Πελοποννήσου, τέλη 17ου – αρχές 18ου αιώνα» το οποίο εκδόθηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2018. Την επιστημονική επιμέλεια είχε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Αθήνας κα. Όλγα Κατσιαρδή – Hering, η οποία έκανε την παρουσίαση του βιβλίου μαζί με την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Αθήνας κα. Αναστασία Παπαδία – Λάλα και την επίκουρο καθηγήτρια του ιδίου Πανεπιστημίου κα. Κατερίνα Κωνσταντινίδου.

Το ΙΛΜΕ παρευρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου. Η κα. Όλγα Κατσιαρδή – Hering, η οποία ήταν ομιλήτρια στην εκδήλωση του ΙΛΜΕ το Μάρτιο 2018 στην Ερμιόνη, προσέφερε το προαναφερόμενο βιβλίο στο ΙΛΜΕ για να εμπλουτίσει τη βιβλιοθήκη του.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Το 1986, η επιστημονική επιμελήτρια του τόμου, Όλγα Κατσιαρδή- Hering, εντόπισε στη Χαρτογραφική Συλλογή του Πολεμικού Αρχείου της Βιέννης στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας σειρά ανέκδοτων, χειρόγραφων, πρωτότυπων, έγχρωμων χαρτών που χρονολογούνται από την εποχή της Β’ Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685–1715). Οι χάρτες είχαν σχεδιαστεί από ειδικούς μηχανικούς της Γαληνοτάτης με σκοπό την καταγραφή, υπό μορφή καταστίχων-κτηματογραφήσεων, των πελοποννησιακών περιοχών που από το 1685 είχαν περιέλθει στην κυριαρχία της. Μετά την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας από τον Ναπολέοντα και τη μετέπειτα ένταξη της Βενετίας στην Αψβουργική Μοναρχία, οι χάρτες αυτοί μεταφέρθηκαν στη Γεωγραφική Πολεμική Υπηρεσία της Βιέννης και παρέμειναν έκτοτε στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας. Πρόκειται για δώδεκα χάρτες μεγάλων διαστάσεων (συνολικά 53 φύλλα) που αποτελούν πολύτιμο υλικό για τον ιστορικό, τον γεωγράφο, τον μελετητή του περιβάλλοντος, τον οικονομικό ιστορικό.

Στον τόμο συνεργάστηκαν οι ιστορικοί, αρχαιολόγοι και ειδικοί της χαρτογραφίας John Bennet, Siriol Davies, Χάρις Καλλιγά, Όλγα Κατσιαρδή- Hering, Ευτυχία Δ. Λιάτα, Ευάγγελος Λιβιεράτος, Αλέξης Μάλλιαρης, Μαρία Μάμαλη, Δημήτρης Μπελέζος, Κωνσταντίνος Ντόκος, Αγγελική Πανοπούλου, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Γιώργος Τόλιας και Αγαμέμνων Τσελίκας. Οι εμπεριστατωμένες μελέτες τους παρουσιάζουν και αναλύουν επιστημονικά τους χάρτες αυτούς και προσφέρουν το υλικό προς περαιτέρω ανάγνωση και μελέτη. Στον τόμο δημοσιεύονται όλοι οι χάρτες, συγκεντρωτικά αλλά και αναλυτικά ανά φύλλο, με την αρίθμηση η οποία έχει προστεθεί από τους μελετητές για να διευκολύνουν τη χρήση των εκτενών καταλόγων τοπωνυμίων. Την έκδοση επιμελήθηκε η Κωστούλα Σκλαβενίτη, η οποία συνέταξε και τα αναλυτικά ευρετήρια, προσώπων και τοπωνυμίων (βενετικά και ελληνικά). Τέλος, ο τόμος συνοδεύεται από ψηφιακό δίσκο με όλο το χαρτογραφικό υλικό.

Ψήφισμα του ΙΛΜΕ για την απώλεια του Τάκη Μανιάτη

Ψήφισμα

Το Δ.Σ. του Ι.Λ.Μ.Ε. με αφορμή την αναγγελία θανάτου του αγαπητού Μαέστρου

Τάκη Μανιάτη

ο οποίος επί σειρά ετών διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής όλων των τμημάτων του Μουσικού Συλλόγου Ερμιόνης και με τη γνώση του και το ήθος του προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην ανέλιξη της μουσικής παιδείας αλλά και στην προώθηση του πολιτισμού τόσο στην τοπική μας κοινωνία όσο και ευρύτερα, εκφράζει την οδύνη του για τον πρόωρο και απροσδόκητο θάνατό του.

Ο εκλιπών υπήρξε επίσης αρωγός και συνεργάτης του Ι.Λ.Μ.Ε.

Το Δ.Σ. του ΙΛ.Μ.Ε. τιμώντας την όλη προσφορά του Μαέστρου αποφάσισε σε έκτακτη συνεδρίασή του, την Κυριακή 15 Ιουλίου 2018, τα εξής:

  1. Να εκφράσει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια του εκλιπόντος.
  2. Να παραστεί στην κηδεία.
  3. Αντί στεφάνου να καταθέσει το αντίστοιχο ποσό στο ταμείο του Μουσικού Συλλόγου Ερμιόνης.
  4. Να δημοσιεύσει το παρόν ψήφισμα στα τοπικά ιστολόγια.

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Το Σάββατο 7 Ιουλίου 2018 πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αυλή του Μουσείου, η εκδήλωση του ΙΛΜΕ με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης». Η εκδήλωση ήταν ενταγμένη στο φεστιβάλ «Δρόμοι Πολιτισμού Αργολίδας 2018» της Περιφερειακής Ενότητας Αργολίδας.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης ο Κώστας Τσατσάνης, τ. Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων, πραγματοποίησε ομιλία με θέμα «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης. Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας».

Στην αρχή ο ομιλητής αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Αριστοφάνη. Στη συνέχεια,  παρέθεσε στοιχεία για τον Καραγκιόζη: από πού ήρθε στην Ελλάδα, πώς εξελληνίστηκε και πώς εμπλουτίστηκε το περιεχόμενό του. Κατόπιν περιέγραψε  συγκεκριμένα  στοιχεία στη δομή και στη μορφή των Ορνίθων του Αριστοφάνη και τα συνέκρινε με αντίστοιχα των κωμωδιών Καραγκιόζη. Αναφέρθηκε στο ρόλο των διαμεσολαβητών και των απρόσκλητων επισκεπτών που αποτελούν τυπικά στοιχεία των κωμωδιών και υποστήριξε την άποψη ότι αυτά αποτελούν γνήσια λαϊκή παράδοση. Ολοκλήρωσε την ομιλία του με παραδείγματα τεχνικών πρόκλησης γέλιου,  οι οποίες εντοπίζονται στον Αριστοφάνη και τον Καραγκιόζη,  ειδικά με τη χρήση ειδικού τύπου ερωτήσεων.

Ακολούθως η Πρόεδρος του ΙΛΜΕ ανέσυρε μνήμες του παρελθόντος με βάση περιγραφές παλαιότερων ερμιονιτών και μίλησε για τις παραστάσεις του Καραγκιόζη, που γίνονταν στο κέντρο «Τροκαντερό» στα Μαντράκια από τους επαγγελματίες του είδους, Σωτήρη Σπαθάρη (πατέρα του Ευγένιου) και Αβραάμ. Αναφέρθηκε στα τοπικά κωμικά στοιχεία και πειράγματα που οι προαναφερόμενοι καραγκιοζοπαίχτες συνέλεγαν από ερμιονίτες … Continue reading «Αριστοφάνης και Καραγκιόζης»

Εκδήλωση ΙΛΜΕ. Αριστοφάνης και Καραγκιόζης

Αριστοφάνης και Καραγκιόζης.

Όψεις της παραδοσιακής ελληνικής κωμωδίας.

Η Αρχαία Ελληνική Κωμωδία (ο Αριστοφάνης κυρίως) και  το Θέατρο Σκιών  (Καραγκιόζης), αν και απέχουν χρονικά μεταξύ τους,  παρουσιάζουν ομοιότητες στη δομή και στη μορφή των έργων. Και στα δύο είναι ευδιάκριτα δύο μέρη. Στο πρώτο βρίσκεται η κωμική ιδέα, η κωμική κατάσταση, ενώ στο δεύτερο γίνεται η αξιοποίηση αυτής της κωμικής κατάστασης με διάφορους τρόπους.  Οι  δύο αυτές φάσεις στον Αριστοφάνη διαχωρίζονται με την Παράβαση, ενώ στον Καραγκιόζη με το διάλειμμα που είναι συνήθως μουσικό.

Αυτό το σχήμα μπορεί να θεωρηθεί ως κομμάτι της παράδοσης εκείνης που, κατά κάποιο τρόπο, σαν υπόστρωμα του ελληνικού κωμικού στοιχείου, διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η παράδοση αυτή διατηρεί την ουσία και την αυθεντικότητά της  και στο Θέατρο Σκιών της Νεότερης Ελλάδας παρά την τουρκική και ανατολική προέλευσή του.

Επισκέψεις σχολείων στο ΙΛΜΕ

Το 2ο Νηπιαγωγείο Ερμιόνης, το Νηπιαγωγείο Θερμησίας και το Δημοτικό Σχολείο Διδύμων επισκέφθηκαν το Ι.Λ.Μ.Ε. στις 16-3-2018, 27-4-2018 και 17-5-2018 αντιστοίχως.

Οι μαθητές ενημερώθηκαν για το κτήριο, την κατασκευή του, την ιστορική του σημασία. Επισκέφθηκαν στη συνέχεια τις αίθουσες του Μουσείου, επεξεργάστηκαν αντικείμενα και ζωγραφικούς πίνακες, ενημερώθηκαν για τις στολές, την ναυτική ζωή των Ερμιονιτών, τα πλεούμενα, τα ταξίδια και ζωγράφισαν αντικείμενα του Μουσείου.

Το ΙΛΜΕ ευχαριστεί τη Δ/ντρια του 2ου Νηπιαγωγείου Ερμιόνης κα. Ελένη Βλάσση, τη Δ/ντρια του Νηπιαγωγείου Θερμησίας κα. Σπυριδούλα Ζέρβα, τη Δ/ντρια του Δημοτικού Σχολείου κα. Αναστασία Βουρλή και τους δασκάλους κκ. Ιωάννα Κανέλλου, Φωτεινή Ζόγκου, Ελένη Στατήρη και Γιώργο Σχοινοχωρίτη.

α) 2ο Νηπιαγωγείο Ερμιόνης

2nipiag_erm_16.3.18(a)

2nipiag_erm_16.3.18(b)

β) Νηπιαγωγείο Θερμησίας

nipiag_therm_27.4.18(a)

nipiag_therm_27.4.18(b)

γ) Δημοτικό Διδύμων

dimot_did_17.5.18(a)

dimot_did_17.5.18(b)

dimot_did_17.5.18(c).JPG

Νικόλαος Ρενιέρης. «Ο Πρόεδρος της Βουλής και η επίσκεψή του στην Ερμιόνη»

Tου Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Νικόλαος Ρενιέρης. Έργο του Νικηφόρου Λύτρα (1890). Ελαιογραφία σε μουσαμά. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα.

Σύμφωνα με το ψήφισμα ΙΘ΄ της 4ης Μαΐου 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα, επειδή θεωρούσε άμεση ανάγκη την όσο το δυνατόν ταχύτερη συγκρότηση της Βουλής και την εκλογή Προέδρου χωρίς καμία καθυστέρηση, εξέλεξε ομόφωνα, μετά από πολλές προτάσεις και φιλονικίες, ως Πρόεδρό της τον Νικόλαο Ρενιέρη.

Η εκλογή του έγινε με υπόδειξη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη την «κλώσα των πληρεξουσίων», όπως τον ονομάζει ο Φωτάκος στα Απομνημονεύματά του, ο οποίος δείχνοντάς τον στους παραστάτες, είπε: «Αυτόν τον γέροντα τον ασπρομάλλην τον θέλετε δια πρόεδρον της Βουλής; Και αμέσως όλοι είπον, ναι».

Σχετική και η περιγραφή του Χρίστου Στασινόπουλου στο «Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821» όπου φαίνεται ο Κολοκοτρώνης να λέει: «Εκοίταξα τριγύρω μου και είδα ένα γεροντάκι που εκάθητο με τους Κρητικούς αλλ’ ούτε το όνομά του εγνώριζα, ούτε τον είχα δει. Πηδάω μέσα από τη Συνέλευση και τον αρπάχνω και τον πηγαίνω εις το κάθισμα του Προέδρου Σισίνη και τον κάθισα στο σκαμνί.

  • Τούτος είναι άξιος;

Οι πληρεξούσιοι φώναξαν:

  • Άξιος, άξιος».

Continue reading «Νικόλαος Ρενιέρης. «Ο Πρόεδρος της Βουλής και η επίσκεψή του στην Ερμιόνη»»