Κάντρα κουκουλάρικα

Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ

Δεν είναι μόνο η αισθητική αξία, η ομορφιά, που χαρακτηρίζει πολλά έργα λαϊκής τέχνης. Πολλά από τα εκθέματα του Λαογραφικού Μουσείου Ερμιόνης συνδέονται με άγνωστες, ξεχασμένες στιγμές της ιστορίας της πατρίδας μας.

kadro_kouk_site
Εικ. 1

Δυο ωραίες κορνίζες με φωτογραφίες, κεντημένες με κομμάτια από κουκούλια μεταξοσκώληκα, «κάντρα κουκουλάρικα», αναλλοίωτα από το χρόνο που πέρασε,  μας οδηγούν  στην Ερμιόνη των αρχών  του 20ου αιώνα.

Συνέχεια ανάγνωσης «Κάντρα κουκουλάρικα»

Το τοπωνύμιο Ερμιών ή Ερμιόνη στην ομώνυμη κωμόπολη της Ερμιονίδας

Γιάννης Ησαΐας

Μυθολογική και επιστημονική προσέγγιση

Α. Μυθολογική προσέγγιση

hermione
Προσωπογραφία της Ερμιόνης, κόρης του Μενέλαου και της Ωραίας Ελένης, από την έκδοση: Guillaume Rouillé, «Promptuarii Iconum Insigniorum», Lyon, France 1553.

Η Ερμιών ή Ερμιόνη είναι μια από τις αρχαιότερες πόλεις στο νοτιοανατολικό άκρο της Αργολίδας και είναι ο μόνος οικισμός, που διασώθηκε από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα στην Ερμιονίδα. Η αρχαία Ερμιών ή Ερμιόνη εμφανίστηκε στο ιστορικό προσκήνιο από την Πρωτοελλαδική περίοδο (2800-2300 π.Χ.) με το πρώτο και σπουδαίο λιμάνι της στον όρμο των Αγίων Αναργύρων, πλησίον του λόφου της Μαγούλας, ενώ από τον 8ο π.Χ. αιώνα περίπου είχε ξεκινήσει η μετεγκατάσταση των Ερμιονέων από το λόφο της Μαγούλας στο ασφαλέστερο ανατολικό τμήμα της χερσονήσου Ποσείδιον ή «Μπίστι».

Σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση ως οικιστής της αρχαίας Ερμιόνης ήταν ο Ερμίων, γιος του Εύρωπα και εγγονός του Φορωνέα βασιλιά και θεμελιωτή του Άργους. Ο τελευταίος ήταν διάδοχος του πρώτου βασιλιά του Άργους Ινάχου. Την ίδρυση και ονομασία της Ερμιόνης δανειζόμαστε από τον περιηγητή Παυσανία, που επισκέφθηκε την περιοχή το 166 μ.Χ. Για τούτο στο βιβλίο του «Ελλάδος Περιήγησις», Κορινθιακά – Λακωνικά (ΙΙ, 34,4-5) διαβάζουμε:

Συνέχεια ανάγνωσης «Το τοπωνύμιο Ερμιών ή Ερμιόνη στην ομώνυμη κωμόπολη της Ερμιονίδας»

Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι

Τα έξι τελευταία χρόνια κάθε Αύγουστο το Ι.Λ.Μ.Ε. οργανώνει ιστορικούς περιπάτους στο Μπίστι.

Το Σάββατο, 8-8-2016, πραγματοποιήθηκε ο έκτος «ιστορικός περίπατος» στο Μπίστι, το κατά Παυσανία «Ποσείδαιον».

peripatos_1_9-7-12Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

peripatos_2_6-8-16Το αρχαίο τείχος του Μπιστιού σε πολλά σημεία του οποίου αντί χαλικιού έχουν χρησιμοποιηθεί κελύφη πορφύρας και τα λείψανα του ενετικού τείχους με τους ισχυρούς πύργους του, που λεηλάτησε και κατεδάφισε ο Αββάς Fourmont το 1729, αποτέλεσαν την πρώτη αναφορά της ξενάγησης.

peripatos_3_9-7-12Το εσωτερικό δρομάκι του Μπιστιού, οριοθετημένο με πέτρες με εμφανή τα σημεία, που άφησαν οι ρόδες των κάρων του παρελθόντος, οδήγησαν και εμάς στην πλατεία του Μπιστιού. Ξαπλωμένα εκεί κείτονται τα ερείπια του αρχαίου δωρικού ναού αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή στην Αθηνά, όπως τα αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη του Φιλαδελφέα, του μοναδικού αρχαιολόγου ο οποίος ανέσκαψε το Μπίστι το 1908. Η προσθήκη αργότερα του βυζαντινού ναού στο ίδιο σημείο έχει αφήσει και αυτή τα αρχαιολογικά χνάρια της.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι»

Εκπαιδευτικά προγράμματα ενηλίκων 2016-17

afisa231-10-16Κομποδετική τέχνη:

Κάθε Τετάρτη 16:00 – 17:30 στο Μουσείο

Κεραμική τέχνη:

Κάθε Πέμπτη 17:00 – 19:00 στο Ορλέντι (εργαστήριο Αγγελικής Μαντζαβίνου)

Πλέξιμο με βελόνες:

Κάθε Παρασκευή 16:30 – 18:00 στο Μουσείο

Αφιέρωμα στο Δημοτικό Τραγούδι

Η  ανθρώπινη ομορφιά στα δημοτικά μας τραγούδια

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 9 Ιουλίου 2016, στις 9 μ. μ., η αφιερωμένη στο Δημοτικό Τραγούδι εκδήλωση, που οργάνωσε το Δ.Σ. του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Ερμιόνης στον αύλειο χώρο  του «Βουλευτικού» της Ερμιόνης.

ilme5_9-7-16Αρχικά, η Πρόεδρος του Συλλόγου καλωσόρισε τους προσκεκλημένους και παρουσίασε σύντομο βιογραφικό του  ομιλητή της βραδιάς κ. Αριστείδη Ν. Δουλαβέρα, Αναπληρωτή Καθηγητή της Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (Καλαμάτα), ο οποίος μίλησε με θέμα : «Η  ανθρώπινη ομορφιά στα δημοτικά μας τραγούδια», εστιάζοντας κυρίως, λόγω χρόνου, στη γυναικεία ομορφιά. Ο ίδιος  έχει εκδώσει και σχετικό ομότιτλο βιβλίο.

ilme2_9-7-16Ο ομιλητής τόνισε την αξία που έχει η ομορφιά, το κάλλος, σε όλες τις κοινωνίες και σε όλους τους πολιτισμούς, πολύ περισσότερο στους Έλληνες, όπου το κάλλος εκπροσωπήθηκε με μία θεά, τη θεά Αφροδίτη. Στα δημοτικά μας τραγούδια ιδιαίτερα  η ωραία γυναίκα ως κόρη, νύφη, σύζυγος, αδελφή, αλλά και ο ωραίος άνδρας, στους πολλαπλούς τους ρόλους, θαυμάστηκαν για τα κάλλη τους.

Ο ομιλητής παρουσίασε παραδείγματα στίχων από πολλά δημοτικά τραγούδια που υμνούσαν τη γυναικεία ομορφιά.

Πολλοί από αυτούς  αναφέρονταν στον  κόσμο των ανθέων  και των δέντρων, των πτηνών, των ουρανίων σωμάτων, των πολύτιμων μετάλλων και λίθων και στον κόσμο του θείου. Έγινε επίσης λόγος  για την ενδυμασία της γυναίκας ως στοιχείου ομορφιάς  και για τον στολισμό της με τα διάφορα ενδυματολογικά εξαρτήματα και τα λοιπά διακοσμητικά στοιχεία.

Ο ομιλητής, που εντυπωσίασε  με την ομιλία του και με την αμεσότητα της επικοινωνίας του με το κοινό, τελείωσε  με το ποίημα της «Κουμπάρας που έγινε νύφη», όπου θριαμβεύει η γυναικεία ομορφιά.

Συνέχεια ανάγνωσης «Αφιέρωμα στο Δημοτικό Τραγούδι»

Επίσκεψη του 2ου Δημοτικού Σχολείου Κρανιδίου στο Ι.Λ.Μ.Ε.

Το 2ο Δημοτικό Σχολείο Κρανιδίου επισκέφθηκε την Πέμπτη, 20 Οκτωβρίου 2016, το Ιστορικό και ilme320-10-16Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης. Ανά δύο οι τάξεις του Σχολείου ξεναγήθηκαν από την Πρόεδρο του Ι.Λ.Μ.Ε. στις αίθουσές του.

Οι μαθητές στάθηκαν αρχικά στο κήπο μπροστά από το Μουσείο όπου βρίσκονται οι προτομές των ερμιονιτών αγωνιστών Γιάννη και Σταμάτη Μήτσα και ενημερώθηκαν για την ηρωική προσφορά τους στον Αγώνα του ’21.

Στη συνέχεια ενημερώθηκαν για το παλαιό ερμιονίτικο αρχοντικό σπίτι του 18ου αιώνα, το οποίο σήμερα στεγάζει το Ι.Λ.Μ.Ε. και το οποίο το 1827 λειτούργησε ως Βουλευτικό.

Συνέχεια ανάγνωσης «Επίσκεψη του 2ου Δημοτικού Σχολείου Κρανιδίου στο Ι.Λ.Μ.Ε.»

Εκπαιδευτικά προγράμματα Ι.Λ.Μ.Ε. «Μες στο Μουσείο»

Περιγραφή αντικειμένων του Μουσείου και δημιουργία ιστορίας με βάση εικόνες ζωγραφικού πίνακα

Οι εκπαιδευτικοί των σχολείων της Ερμιονίδας εντάσσουν κατ’ έτος στο πρόγραμμά τους εκπαιδευτικές επισκέψεις στο Ι.Λ.Μ.Ε. Έτσι την Τετάρτη 1-6-2016 η Β΄ και Δ΄ τάξη του 1ου Δημοτικού Σχολείου Κρανιδίου επισκέφθηκαν το Ι.Λ.Μ.Ε. μαζί με τους δασκάλους τους.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΗ Β΄ τάξη με αφόρμηση την ενότητα του σχολικού βιβλίου «Η Γλώσσα μου» που έχει τίτλο «Μες στο Μουσείο» παρακολούθησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα «Περιγραφή αντικειμένων του Μουσείου και δημιουργία ιστορίας με βάση εικόνες ζωγραφικού πίνακα». Στο τέλος του προγράμματος οι μαθητές έπαιξαν εκπαιδευτικό παιχνίδι περιγραφής παλαιών αντικειμένων του Μουσείου.  Το πρόγραμμα έγινε με την καθοδήγηση της Προέδρου του Ι.Λ.Μ.Ε. Τίνας Αντωνοπούλου.

Ταξίδι στην Μπαρμπαριά

Οι μαθητές της Δ΄ τάξης με οδηγό τον ζωγραφικό πίνακα της ερμιονίτισσας ζωγράφου κ. Ανθούλας Λαζαρίδου-Δουρούκου, έμαθαν για το μπαρμπαριώτικο ταξίδι και τους ερμιονίτες σφουγγαράδες.

Συνέχεια ανάγνωσης «Εκπαιδευτικά προγράμματα Ι.Λ.Μ.Ε. «Μες στο Μουσείο»»