Πριν από 100 χρόνια ναύτες ερμιονίτες ζουν μεγάλες ιστορικές στιγμές

Γράφει η Ήρα Φραγκούλη- Βελλέ

Τραυματικό γεγονός  ήταν η εκστρατεία του πεζικού μας στρατού στη Μικρά Ασία, στην οποία και η Ερμιόνη μας πρόσφερε το δικό της φόρο αίματος, τέσσερες νεκρούς.

Όμως εκτός από τους στρατιώτες που μετείχαν στις επιχειρήσεις από ξηρά  πολλοί ερμιονίτες, πατεράδες και παππούδες μας, υπηρέτησαν ως ναύτες στο πολεμικό ναυτικό και έζησαν και αυτοί σημαντικές ιστορικές στιγμές. Τα πρώτα νικηφόρα χρόνια (1918-1921) αλληλογραφούσαν με τους οικείους τους έστελναν φωτογραφίες τους  και ευχετήριες κάρτες. Πολλές από αυτές διαφυλάχτηκαν και θεωρούνται, νομίζω, ύστερα από 100 χρόνια,  τεκμήρια της τοπικής μας ιστορίας.

Απ’ ό,τι έχω στη διάθεσή μου, ερμιονίτες ναύτες υπηρέτησαν στα πλοία:

Θωρηκτόν  «Αβέρωφ»  ( από το όνομα του εθνικού ευεργέτη που το χρηματοδότησε)

Θωρηκτόν «Κιλκίς»  ( προς τιμήν της μακεδονικής πόλης που μόλις είχε απελευθερωθεί)

Καταδρομικόν « Ελλη» ( προς τιμήν της ένδοξης ναυμαχίας ,4 Νοε.1912)

Ας  ταξιδεύσουμε μαζί τους  στα κύματα της Ιστορίας.

Το τέλος του τυράννου

Το 1918 τελειώνει ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος. Η Ελλάδα βρίσκεται στο πλευρό των νικητών (με τις δυνάμεις της Αντάντ)  γεμάτη αισιοδοξία και ελπίδες ότι θα ανακτήσει από την ηττημένη Τουρκία τις σκλαβωμένες προαιώνιες  κοιτίδες του ελληνισμού.

Ο Απόστολος Φραγκούλης, ναύτης  στο καταδρομικό « Έλλη» στέλλει στον αδελφό του, επίσης ναύτη Γιωργάκη,  ευχόμενος  «καλήν άφεσιν, Απρίλης 1919» μια κάρτα χαρακτηριστική της εποχής:  «Το τέλος του τυράννου» ( δηλ της Τουρκίας) . Επάνω αριστερά η μορφή του  ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, ενώ μια γυναικεία μορφή  με το σπαθί εικονίζει την ελευθερία. Υποθέτω ότι η κάρτα εκδόθηκε με το τέλος των βαλκανικών πολέμων, τιμώντας τις  επιτυχίες του στόλου μας και κυκλοφορούσε  ευρέως στο ναυτικό μας.

Μούδρος 1918-19

Στις 30 Οκτωβρίου1918 στο λιμάνι του Μούδρου, στο νησί της  Λήμνου, υπογράφεται η ανακωχή του πολέμου μεταξύ των νικητών και της ηττημένης Τουρκίας.

   Το «Ελλη» καταπλέει και αυτό μαζί με άλλα ελληνικά πλοία στο Μούδρο και ο ναύτης στις 15-9 1919 στέλλει στους γονείς του αναμνηστική κάρτα από την πόλη με τη σημείωση :  « είμεθα εις Μούδρον και αύριον θα φύγωμεν δια την Χίον και απ’ εκεί εις Σμύρνην». 

Η κάρτα εικονίζει τον περικαλλή ναό της Ευαγγελίστριας, καύχημα και προσκύνημα σήμερα στον τουριστικό Μούδρο. (Κυκλοφόρησε πολύ και έγινε διάσημο το καρτ-ποστάλ αυτό με τους αγγλογάλλους αξιωματικούς να φωτογραφίζονται  μπροστά στην πανέμορφη αυτή βασιλική εκκλησία)

Οι όροι της ανακωχής του Μούδρου ήσαν για την Τουρκία  εξοντωτικοί. Ένας από τους όρους της ταπεινωτικής αυτής ανακωχής ήταν η εκ μέρους των νικητριών δυνάμεων στρατιωτική κατοχή του Βόσπορου και των  Δαρδανελίων, για να εξασφαλίζεται η ελεύθερη δίοδος από και προς τον Εύξεινο Πόντο. Σε εφαρμογή λοιπόν του όρου αυτού,  το Νοέμβριο του 1918,   αγκυροβολεί στο λιμάνι της Κωνσταντινουπόλεως συμμαχική μοίρα στην οποία συμμετέχουν και  τα δυο ελληνικά θωρηκτά «Αβέρωφ» και   «Κιλκίς».

Κωνσταντινούπολη 1919-20

Η παρουσία των δυο ελληνικών πλοίων στο λιμάνι της Κωνσταντινουπόλεως – μαζί με τμήμα της κρητικής χωροφυλακής που εγκαταστάθηκε στο Φανάρι για προστασία του Πατριαρχείου – έγινε αφορμή συγκινητικών εκδηλώσεων από τον ελληνικό πληθυσμό της Πόλης. Ο γνωστός ζωγραφικός πίνακας του Λ. Κογεβίνα που εικονίζει το «Αβέρωφ»  μέσα στο λιμάνι αποδίδει όλον αυτόν τον ενθουσιασμό. Όλοι  πίστευαν άλλωστε, μαζί και με τους έλληνες της υπόλοιπης πατρίδας που παρακολουθούσαν με λαχτάρα τα γεγονότα ότι «ήλθαν τα χρόνια και οι καιροί να γίνουν όλα δικά μας».

Ας φαντασθούμε και τους ναύτες που υπηρετούσαν στα ελληνικά πλοία! Βγήκαν στην Πόλη, περπάτησαν  στους βυζαντινούς δρόμους και τα μνημεία της, χαιρετίστηκαν με τους πολυπληθείς Έλληνες που την κατοικούσαν  και δάκρυσαν μπροστά στην Αγιά Σοφιά που ήταν τούρκικο τζαμί. Πήγαν και σε ελληνικά φωτογραφεία και έβγαλαν αναμνηστικές φωτογραφίες.

Το φωτογραφείο  «Γιάννη Δ. Κουριώτη – Κωνσταντινούπολις» έχει έτοιμο το μοντάζ της φωτογράφησης. Σε πρώτο πλάνο το σκίτσο της Αγιά Σοφιάς, στο βάθος  αγκυροβολημένο το ελληνικό θωρηκτό ρίχνει τον προβολέα του και μέσα από το σημαιοστολισμένο σωσίβιο  του «Κιλκίς» ο Κυριάκος Κούνες (νομίζω) ερμιονίτης φίλος του πατέρα μου, που υπηρετούσε σ αυτό.

Την ίδια εποχή και ο Χαράλαμπος Σκούρτης, ναύτης και αυτός  στο «Κιλκίς», στέλλει τη φωτογραφία του ως καλλιτεχνική κάρτα. Την έχει διασώσει η εγγονή του Μαρίκα Κανέλλη- Τουτουντζή, μαζί με τις δυο επόμενες.

Όλα τα φιλαράκια από την Ερμιόνη, ναυτάκια του «Κιλκίς». Όρθιος στο κέντρο πάλι ο Χαράλαμπος Σκούρτης,  Αν μπορείτε, αναγνωρίστε τους άλλους δυο.

Αναγνωρίζω τον Παύλο Φραγκούλη, το Χαράλαμπο Σκούρτη και τον Δημήτρη Νάκο, ναυτάκια του Κιλκίς.

Στη Σμύρνη 1919

Πανηγυρισμοί και στο λιμάνι της Σμύρνης. Η άφιξη των ελληνικών στρατευμάτων το Μάιο του 1919 χαιρετίστηκε σαν αρχή της απελευθέρωσης της πόλης και όλης της περιοχής. Το Έλλη και το Αβέρωφ ναυλοχούν  εκεί και οι ναύτες αγοράζουν κάρτες  και ανταλλάσσουν ευχές

«Εν όρμω Σμύρνης  24Σεπτέμβριος 1919  Σεβαστοί μου γονείς και άλλα  καρτ ποστάλ σας έχω στείλει, δεν ξεύρω αν τα λάβατε»

Ποιος περίμενε ότι σε τρία χρόνια αυτές οι ομορφιές θα γίνονταν παρανάλωμα πυρός!

Ναύτης στο  Αβέρωφ  ο Ηλίας Κομμάς στις 30 Ιουνίου 1919 του  στέλλει ευχές  εκφράζοντας συγχρόνως το παράπονό του:

«Τι ατυχία, φίλε μου, τόσον καιρό στη Σμύρνη και να μην ανταμώσομεν. αυτό με λυπεί πολύ, το είχα μανία αλλά δυστυχώς δεν το εκατόρθωσα. Δεν πειράζει, υγεία και θα ανταμώσομεν. Πρόσφερε χαιρετισμούς εις όλα τα παιδιά..»  Απλές, αφελείς  επιθυμίες των ναυτών μας  («τα  παιδιά», οι άλλοι ερμιονίτες, ποιοι άραγε;) που  σε ευφρόσυνο κλίμα ησυχάζουν στην όμορφη πολυαγαπημένη ελληνική Σμύρνη!

1921   στη Νικομήδεια 

Την άνοιξη του 1921 τα θωρηκτά «Αβέρωφ» και «Κιλκίς», στη διάθεση των συμμαχικών δυνάμεων πάντα, βρίσκονται στο λιμάνι της ελληνικής – βυζαντινής πόλης Νικομήδειας, στην Προποντίδα.

Τώρα  όμως ο συσχετισμός των δυνάμεων έχει αλλάξει, από τότε που ο Βενιζέλος έχασε τις εκλογές και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος επανήλθε στην εξουσία με την κυβέρνηση Γούναρη. Οι τότε σύμμαχοι δεν είναι πλέον στο πλευρό μας, ο Κεμάλ έχει οργανώσει την εθνική αντίσταση των Τούρκων, ο ελληνικός στρατός πολεμά στα βάθη της Μικράς Ασίας και οι ελληνικοί πληθυσμοί της αντιμετωπίζουν την απειλή των Τούρκων

Ανύποπτα ακόμα για τη συμφορά που θα ακολουθήσει, τα ναυτάκια των ελληνικών πλοίων βγαίνουν έξω και φωτογραφίζονται σε ένα από τα φωτογραφεία  της  πόλης, το οποίο τυπώνει με περηφάνια την κάρτα «ενθύμιον Νικομηδείας έτει 1921» που την κρατά ένα περιστέρι. Πάνω δεξιά ο θείος μου Γιώργος  Γκάτσος, ναύτης του  «Αβέρωφ», κάτω δεξιά ο επίσης θείος μου Παύλος Φραγκούλης  ναύτης του «Κιλκίς». Αν αναγνωρίζετε τους άλλους δυο ερμιονίτες, δώστε την πολύτιμη πληροφορία σας.

Ο Γιώργος Γκάτσος είχε και μια άλλη ιδέα: Κάλεσε  δίπλα του δυο άγνωστα (τουρκάκια;  ελληνάκια δε μου μοιάζουν!) και «ελάτε να φωτογραφηθούμε μαζί, να σας θυμάμαι». Στην πίσω πλευρά της φωτογραφίας έγραψε «ενθύμιον Νικομηδείας τη 6 Απριλίου 192

Λίγο αργότερα, τον Ιούνιο του 1921 αιφνιδιαστικά κεμαλικά στρατεύματα επιτίθενται στην πόλη της Νικομήδειας. Οι ελληνικές πεζικές δυνάμεις είναι αδύναμες να την υπερασπίσουν και το «Κιλκίς» εμποδίζεται από τα αγγλικά πλοία να χρησιμοποιήσει τα κανόνια του. Προ της ενδεχομένης καταστροφής τελικά  ο κυβερνήτης του Κακουλίδης παίρνει πρωτοβουλία και με ισχυρό κανονιοβολισμό επιτυγχάνει να αποτρέψει  τουλάχιστον τη σφαγή ή την αιχμαλωσία των ελλήνων κατοίκων. Η Νικομήδεια όμως χάθηκε για πάντα. Οι κάτοικοί της, πρώτοι πρόσφυγες ,μεταφέρθηκαν στην ελεύθερη πατρίδα. Ένα χρόνο αργότερα θα γενικευθεί η μικρασιατική καταστροφή.

Η Νικομήδεια είναι σήμερα μια μεγάλη τουρκική πόλη, το Ιζμίτ  στη θάλασσα του Μαρμαρά.

 Οι καταδιωγμένοι κάτοικοί της ίδρυσαν  τη Νέα Νικομήδεια, στον κάμπο της Βέροιας,  που  ακμάζει και τιμά την παλιά πατρίδα.

Μουδανιά – ακτοφυλακείο Συγής.   Καλοκαίρι 1922

Το ναυτικό άγημα της Προποντίδας έχει αποβιβασθεί στα Μουδανιά και ο ναύτης δέχεται για τη γιορτή του τον Ιούνιο του 1922 στην ακτοφυλακή του χωριού Συγή την τελευταία ευχητήρια κάρτα  «ΕΛΠΙΣ».  

Θεωρώ συμβολική την κάρτα αυτή.

Ακούγοντας την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου και την επερχόμενη καταστροφή, οι ναύτες μας ελπίζουν ακόμα στη σωτηρία. Μάταια. Όπως αναφέρει στις αναμνήσεις του ο πατέρας μου, τα ελληνικά πλοία δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν το διωγμό,  τον ξεριζωμό, τη φυγή.

Τα παιδιά των προσφύγων της Συγής ζουν σήμερα στη Νέα Συγή, στο Βαθύλακο Κοζάνης.

 Οι κάρτες και  φωτογραφίες αυτές, τραβηγμένες τις τελευταίες ημέρες της ελληνικής Μικράς Ασίας, φυλάχθηκαν, σαν από διαίσθηση  για τις ιστορικές αυτές στιγμές και  αποτελούν πραγματικά ενθύμια  για τις αξέχαστες πατρίδες  και τους Ερμιονίτες προγόνους μας.                                 

Φωτογραφίες με ναυτάκια υπάρχουν σε πολλά ερμιονίτικα σπίτια. Είναι οι γονείς και παππούδες μας. Αναγνωρίστε  τους και δώστε μας τη χαρά να τους καμαρώσουμε και να συμπληρώσουμε την Ιστορία μας.

Στην επέτειο που τιμούμε,  αναφερόμαστε ευλαβικά και στη μνήμη τους.        

Ήρα Φραγκούλη- Βελλέ

Και φέτος η ξενάγηση στο αρχαίο Ποσείδιον

Πραγματοποιήθηκε και φέτος το Σάββατο 13 Αυγούστου 2022 ο καθιερωμένος πλέον από το 2012 ιστορικός περίπατος στο Μπίστι με οδηγό την φιλόλογο Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ.

Τόπος συνάντησης αυτή τη χρονιά το παλαιό φανάρι (φάρος) του Μπιστιού, που τοποθετήθηκε με τη φροντίδα της δημοτικής Αρχής κοντά στη θρυλούμενη Σκάλα του Γαλάτη.

Η κα Ήρα θύμισε στους παρευρισκόμενους συμπερπατητές την τραγική ιστορία του Ιθακήσιου Φιλικού, Νικόλαου Γαλάτη, ο οποίος δολοφονήθηκε τον Ιανουάριο του 1819 στη βόρεια παραλία της Ερμιόνης, σύμφωνα με τη διήγηση του ιστορικού Ιωάννη Φιλήμονα και την προφορική παράδοση.

Σταθήκαμε στον πρώτο σταθμό, στο εκκλησάκι του Αγ. Νικολάου, το οποίο είναι κτισμένο εντός του ενετικού τείχους. Έγινε ιστορική αναφορά για τους ενετοτουρκικούς πολέμους, όταν ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής κήρυξε τον πόλεμο κατά των Ενετών. Έτσι ο Κασίμ Πασάς του Μοριά ξεκίνησε να κατακτήσει και το κάστρο της Ερμιόνης και έκαψε τους πύργους της ενετικής οχύρωσής του. Επομένως από το 1540 και μετά ξεκινά η πρώτη τουρκική κυριαρχία στην Ερμιόνη.

Με πολύ ενδιαφέρον παρατηρήσαμε τη μαρμάρινη βάση σε μορφή βωμού, η οποία βρίσκεται σήμερα εντός του βυζαντινού τείχους της Ερμιόνης και χρονολογείται τον 2ο ή 3ο αι. μ.Χ. Στην επάνω πλευρά της βάσης υπάρχουν ίχνη δύο πελμάτων. Η επιγραφή της βάσης σε νεοελληνική απόδοση αναφέρει:

«Το σώμα που διαλύθηκε διά παντός και η ψυχή που πρόσφατα αναλήφθηκε στον Όλυμπο άφησε στους συγγενείς σφοδρή λαχτάρα. (Αυτός είναι) ο σπουδαίος ανδριάντας της γενναιότητας και της σύνεσης του Λουκίου, που ήταν κάποτε ιερεύς και αγωνοθέτης και ταυτόχρονα άρχων. Τον έστησε η αγαπημένη του γυναίκα με ψήφισμα βουλής.» Γεωργία Κατσαγάνη. «Έμμετρες επιγραφές της Αργολίδος». Έκδοση Πανεπιστημίου Αθηνών, Σαριπόλειο Ίδρυμα 2015.

Οι επιγραφές εντός του τείχους συνδέθηκαν με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας, ναός της οποίας αποκαλύφθηκε κάτω από το ναό των Ταξιαρχών.

 Επόμενη στάση στην πλατεία του Μπιστιού, όπου κείτονται τα ερείπια του δαπέδου του αρχαίου περίπτερου, δωρικού ναού, του αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή την Αθηνά.

Η ξενάγηση στη νότια πλευρά του Μπιστιού επικεντρώνεται στην ερμιονίτικη πορφύρα, την αλιεία της και τα αρχαία πορφυρεία. Η πληροφορία του Πλουτάρχου για την ύπαρξη ερμιονίτικης προρφύρας στα Σούσα, την περσική πρωτεύουσα, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος την κατέκτησε είναι πραγματικά άξια θαυμασμού.

Ο μύλος των Μητσαίων, οι 13 αρχαίες στέρνες με το κυκλικό στόμιο, οι λαξευμένες πάνω στα βράχια, το αρχαίο μνήμα και η σπηλιά της Βιτόριζας, λεκτική παραφθορά ίσως της αρχαίας μυθικής θεότητας με την ονομασία «Βριτόμαρτις», αποτέλεσαν ιδιαίτερα στοιχεία της ξενάγησης.

Για άλλη μια φορά «Ήρα σ’ ευχαριστούμε».

Τίνα Αντωνοπούλου

Το χρονικό μιας τραγωδίας. Η υποδοχή των προσφύγων του 1922 και η ζωή τους στην Ερμιόνη.

Του Γιώργου Φασιλή*

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μεγάλο το βάρος της ευθύνης, όταν καλείσαι να ερευνήσεις και να παρουσιάσεις ένα θέμα που σχετίζεται με κορυφαία ιστορικά γεγονότα της πατρίδας και αγγίζει τις καρδιές ολόκληρης της Ελληνικής κοινωνίας.

Τον Αύγουστο 2012 στην Ερμιόνη, σε ένα μεγάλο και εξαίρετο ακροατήριο, είχα τη χαρά και μεγάλη τιμή να παρουσιάσω το θέμα ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ. Η ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΤΟΥ 1922 ΚΑΙ Η ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΙΟΝΗ.

Ένα πολύ ευαίσθητο θέμα, γεμάτο πόνο και δυστυχία και μεγάλη πρόκληση για μένα, αφού ανάλογη έρευνα δεν είχε ξαναγίνει στο παρελθόν. Ένα χρόνο πριν, με σεβασμό στη προσφυγιά, ξεκίνησα τη συλλογή στοιχείων, ένα εγχείρημα ομολογώ δύσκολο, διότι οι πληροφορίες από τα τοπικά αρχεία ήταν ελάχιστες και οι ζωντανές πηγές πληροφόρησης, οι πρωταγωνιστές δηλαδή, που έζησαν τις φοβερές στιγμές του 1922, δυστυχώς, δεν υπήρχαν στη ζωή.

Μοναδική πηγή μου οι απόγονοί τους, οι οποίοι μετά το αρχικό αναμενόμενο ξάφνιασμα, επειδή κάποιος θέλησε να ασχοληθεί με τις ρίζες τους, μου άνοιξαν τα σπίτια τους και τη καρδιά τους και με δέχτηκαν με ζεστασιά και μεγάλη διάθεση να βοηθήσουν. Αγκάλιασαν τη προσπάθειά μου, την έκαναν δική τους υπόθεση, με εμπιστεύθηκαν και με συγκινητική προθυμία, ήθελαν να μου μεταφέρουν τις αφηγήσεις των γονιών τους, αυτό το σπαρακτικό και συνάμα θαυμαστό βίωμα με τον πόνο της προσφυγιάς, αλλά και το κουράγιο τους για μια νέα αρχή. Στις ευχαριστίες μου, απαντούσαν ευγενικά: «Εμείς σ’ ευχαριστούμε, που βγάζεις από το σεντούκι μας κομμάτια της ζωής μας, για τα οποία είμαστε υπερήφανοι, αλλά κανένας μέχρι τώρα, δεν θέλησε να ασχοληθεί».

Με την ευκαιρία των 90 χρόνων της Μικρασιατικής τραγωδίας, το βράδυ αυτό, αποδώσαμε φόρο τιμής στις ψυχές των αθώων που σφαγιάστηκαν στα ματωμένα χώματα της Ιωνίας και σε εκείνους που θρηνώντας έφτασαν στην Ελλάδα ξεριζωμένοι. Εκτελέσαμε το ιερό καθήκον μας έναντι της ιστορικής αλήθειας, για την απώλεια του δεύτερου πυλώνα του Ελληνισμού, μιας άλλης Ελλάδας, ενός μέλους του εαυτού μας και του πολιτισμού μας.

Με υπερηφάνεια και συγκίνηση ταξιδέψαμε πίσω στο χρόνο, ανοίγοντας μια άγνωστη για τους πολλούς σελίδα της τοπικής μας ιστορίας, σχετικά με τη συμμετοχή της Ερμιόνης σε ένα από τα δραματικότερα κεφάλαια της Ιστορίας, τη τραγωδία του 1922. Η εκδήλωση αφιερώθηκε στους προγόνους μας, τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας, που έζησαν σε αυτό τον τόπο ένα αιώνα πριν και αγκάλιασαν με στοργή τους ξεριζωμένους Μικρασιάτες. Αφιερώθηκε και σε όλους τους πρόσφυγες, αφιερώθηκε και σε όσους σήμερα μπορούν να αισθανθούν τι σημαίνει προσφυγιά.

Η προσφυγιά είναι ένα θέμα που μας προκαλεί και μας προσκαλεί να σκύψουμε στο πόνο, τη θλίψη και την εξαθλίωση, αλλά και στην υπερηφάνεια, την αξιοπρέπεια, την ψυχική δύναμη, τη δημιουργία και το πάθος για τη ζωή.

Ο ποιητής Νίκος Γκάτσος γράφει:

 “Άντρα και γείτονα και φίλε,

 στη φτώχεια και την προσφυγιά,

 μια παγωμένη σπίθα στείλε,

 να σου την κάνω πυρκαγιά”

 ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Συνέχεια ανάγνωσης «Το χρονικό μιας τραγωδίας. Η υποδοχή των προσφύγων του 1922 και η ζωή τους στην Ερμιόνη.»

Γεώργιος Σισίνης, πολλού πνεύματος και δραστηριότητος ανήρ*

Την προσωπογραφία του Γ. Σισίνη φιλοτέχνησε ο Βαυαρός αξιωματούχος και ζωγράφος Karl von Krazeisen το 1829. Το πρωτότυπο σώζεται και βρίσκεται στη Βουλή των Ελλήνων. Αντίγραφό του υπάρχει στην ιστορική αίθουσα του ΙΛΜΕ.

Αφορμή για το παρόν άρθρο έδωσε η έκδοση του βιβλίου του εκπαιδευτικού – συγγραφέα Κώστα Λούρμπα με τίτλο «Οι Σισιναίοι της Γαστούνης». Το βιβλίο εξεδόθη με την ευκαιρία της επετείου των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης του 1821.

Το ογκώδες βιβλίο εστάλη στο ΙΛΜΕ από τον Δήμαρχο Πηνειού Ηλείας, Ανδρέα Μαρίνο, θεωρώντας ότι το συγκεκριμένο βιβλίο θα μπορούσε να φωτίσει την προσωπικότητα και την προσφορά στον Αγώνα του Γεωργίου Σισίνη, ο οποίος μάλιστα διετέλεσε και Πρόεδρος της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης 1827 στην Ερμιόνη.

Ο Γεώργιος Σισίνης γεννήθηκε το 1769. Καταγόταν από πλούσια οικογένεια της Γαστούνης και το 1819 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία.

Με την έναρξη της Επανάστασης το 1821 ήταν ενεργά απασχολημένος με τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Ηλεία και την Αχαΐα γι’ αυτό δεν έλαβε μέρος στην Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (1822) αλλά εκλέχθηκε και συμμετείχε ως πληρεξούσιος Γαστούνης στη Β΄ Εθνοσυνέλευση του Άστρους (1823). Διετέλεσε Πρόεδρος στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης – Τροιζήνας (1827) και στη Δ΄ Εθνοσυνέλευση Άργους (1829).

Ο Σισίνης «είχε το ανάστημα μικρόν, τους οφθαλμούς εμπύρους και περιπλανείς και το υπ’ αυτούς πρόσωπον εσχημάτιζεν ημισέληνον. … Ερχόμενος δρομαίως εις τον τόπον των συνεδριάσεων εκάθητο πάραυτα επί της έδρας και αναλαμβάνων τον κώδωνα έδιδε το σημείον της ενάρξεως.» Ακριβώς έτσι μας τον περιγράφει ο Νικόλαος Δραγούμης στις «Ιστορικές Αναμνήσεις» του.

Ο Αμερικανός φιλέλληνας Σαμουήλ Χάου έγραψε για τον Σισίνη ότι επρόκειτο για άνθρωπο ευγενέστατο που προξενούσε θαυμασμό για τις γνώσεις του στην ελληνική κα ξένη φιλολογία.

Άπειρες οι προσφερθείσες από τον Γεώργιο Σισίνη υπηρεσίες. Στέκομαι σε επιστολή του Κολοκοτρώνη, ο οποίος γράφει «… Η τροφή όλου του στρατεύματος ήρχετο από την Γαστούνην. Τόσον τακτική ήτο η ζωοτροφή, 4.000 σφαχτά, 80 κεφάλια γελάδια, ψωμί από την Γαστούνην. Η Γαστούνη ήτο μελίσι άτρυγο και μας τα έστελνεν όλα ο Σισίνης. Όσα ετρώγαμεν την εβδομάδα μας τα έμβαζαν οπίσω και ήταν πάντοτε 4.000 …».

Η φιλία του Σισίνη με τον Κολοκοτρώνη άλλωστε υπήρξε μνημειώδης. Ο υπασπιστής του Κολοκοτρώνη Φωτάκος αναφέρει στο έργο του «Απομνημονεύματα περί Ελληνικής Επαναστάσεως» «Η επαρχία Γαστούνης αποκλειστικώς εκινείτο κατά την θέλησιν του Γεωργίου Σισσίνη και επειδή ούτος υπήρξε φίλος του Κολοκοτρώνη, διά τούτο όλη η επαρχία ήτο φίλη του.»

Κατά τη διάρκεια της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης στην Ερμιόνη υπήρξε αμερόληπτος, δίκαιος, αληθινός ηγέτης. Γι’  αυτόν τον λόγο ήταν γενικά αποδεκτός και έχαιρε σεβασμού και εκτιμήσεως. Εργάσθηκε και αυτός με το κύρος που διέθετε για να ομονοήσουν οι Έλληνες και έτσι παρέμεινε Πρόεδρος και στις συνεδριάσεις της Εθνοσυνέλευσης που συνεχίστηκαν στην Τροιζήνα έχοντας την αποδοχή όλων των πληρεξουσίων.

Ο Σισίνης στην Τροιζήνα διέμενε σε οικία «εξ ενός δωματίου ανωγείου μικρού … επί του πατώματος ήτο εστρωμένη ψάθα και επ’ αυτής τριχίνη κάπα, χρησιμεύουσα αντί στρώματος και κλίνης …» σύμφωνα με την περιγραφή του Νικολάου Δραγούμη. Ο Βρετανός ναύαρχος Χάμιλτον επισκέφτηκε σ’ αυτήν την οικία τον Σισίνη και μετά τη συνάντηση τους είπε «Η Ελλάς θα είναι ελευθέρα εντός ολίγου, διότι της Συνελεύσεως αυτής προϊσταται Πρόεδρος, ανήρ σώφρων, γενναίος και μετριόφρων, ως οι αρχηγοί της Αμερικανικής Συμπολιτείας». 

Σε στρατιωτικό επίπεδο υπήρξε πρωτεργάτης της Επανάστασης του 1821 αφού κήρυξε την Επανάσταση στην Ηλεία (29 Μαρτίου 1821) και διακρίθηκε στη μάχη της Πάτρας και του Λάλα Ηλείας (Ιούνιος 1821).

Ο Σισίνης δεν αναμείχθηκε στην προπαρασκευή του εμφυλίου πολέμου (1823 – 25). Όμως με την έναρξή του κηρύχθηκε αντάρτης. Φυλακίστηκε στην Ύδρα μαζί με τον γιό του Χρύσανθο, τον Κολοκοτρώνη και άλλους αγωνιστές. Τότε λεηλατήθηκε η περιουσία του και καταστράφηκε η πλούσια βιβλιοθήκη του καθώς και το νομισματοκοπείο που διέθετε. Αποφυλακίστηκε τον Μάιο του 1825 με την γενική αμνηστία που δόθηκε από την Κυβέρνηση Κουντουριώτη όταν ο Ιμπραήμ είχε ερημώσει την Πελοπόννησο. 

Την περίοδο του Καποδίστρια διορίστηκε μέλος του «Πανελληνίου», το οποίο δημιουργήθηκε σε αντικατάσταση του «Βουλευτικού». Το 1829 χρημάτισε Πρόεδρος της Γερουσίας, η οποία αντικατέστησε το Πανελλήνιον κατά τη Δ΄ Εθνοσυνέλευση 1829 στο Άργος. Διαφώνησε με την πολιτική του Καποδίστρια και αποσύρθηκε στη Γαστούνη.

Για τη δολοφονία του Καποδίστρια ο Σισίνης δήλωσε «Δυσαρεστούμαι μεγάλως διά τον θάνατον του μεγάλου ανδρός. Εγώ δεν επεθύμουν τον θάνατον του Καποδίστρια, αλλά μόνον την περιστολήν της απολύτου πορείας  του. Κακόν τούτο και ολέθριον. Ας είδομεν πως και που θέλωμεν καταντήσει.»

Απεβίωσε στις 11 Οκτωβρίου 1831 από φλογιστικό νόσημα λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια. Ετάφη τιμής ένεκεν στον Ι. Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου της Καθολικής στη Γαστούνη. Το 1993 κατά τη διάρκεια επισκευής του Ναού βρέθηκαν τα οστά του αλλά ο ιερέας απέκρυψε το γεγονός φοβούμενος μήπως σταματήσουν οι εργασίες επισκευής του Ναού από την Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Πάτρας. Εννέα χρόνια μετά ο νεωκόρος του Ναού αποκάλυψε ότι του δόθηκαν τα οστά που ήταν ενταφιασμένα στο δάπεδο του Ναού από τον εφημέριο, τα οποία ενταφίασε στο Κοιμητήριο Γαστούνης. Πάντως σήμερα δεν γνωρίζουμε σε ποιο σημείο βρίσκονται τα οστά του Σισίνη.

Να σημειωθεί ότι ο Γεώργιος Σισίνης μπήκε στην Επανάσταση εύπορος και πέθανε φτωχός και χρεωμένος σύμφωνα με τον ιστορικό Χρήστο Ρέππα.

*Ιωάννης Φιλήμων, «Δοκίμιον» 1860.

Πηγές:

1.Δραγούμης Νικόλαος. «Ιστορικαί Αναμνήσεις» Έκδοση Λαζ. Βηλαρά 1874 (ψηφιακή βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης)

2.Λούρμπας Κώστας. «Οι Σισιναίοι της Γαστούνης» Εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΠΑΝΟΡΑΜΑ, Αμαλιάδα 2021.

3.Σπηλιάδης Νικόλαος. «Απομνημονεύματα». Έκδοση Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, Αθήνησι 1851 (ψηφιακή βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης)

4.Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος). «Βίοι Πελοποννησίων Ανδρών». Έκδοση Σταύρου Ανδροπούλου. Εν Αθήναις 1888. (Ψηφιακή βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης).

Τίνα Αντωνοπούλου, φιλόλογος

Εν Ερμιόνη τη 17 Μαρτίου 1827

Είναι γνωστό ότι οι εργασίες της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης στην Ερμιόνη διεξήχθησαν από 18 Ιανουαρίου 1827 μέχρι 17 Μαρτίου 1827.

Στην τελευταία συνεδρίαση, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 17 Μαρτίου 1827 στην Ερμιόνη, ο Πρόεδρος Γεώργιος Σισίνης ανέγνωσε έγγραφο, το οποίο εστάλη προς τον αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραϊσκάκη με το οποίο τον πληροφορούσε ότι η Εθνοσυνέλευση θα συνέχιζε τις εργασίες της στην Τροιζήνα (Δαμαλά).

Σε κλίμα συγκίνησης ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης έλυσε την τελευταία συνεδρίαση (17η) ενώ οι παραστάτες (πληρεξούσιοι) του Έθνους ζητωκραύγαζαν. Η αιτία του ενθουσιασμού τους οφειλόταν στο κλίμα ομοψυχίας και συνεννόησης που είχε δημιουργηθεί μεταξύ των παραστατών που συνεδρίαζαν στην Ερμιόνη και αυτών που ευρίσκοντο στην Αίγινα και επομένως ευελπιστούσαν ότι η Γ΄ Εθνοσυνέλευση θα ολοκλήρωνε τις εργασίες της στην Τροιζήνα με τη συμμετοχή όλων των παραστατών.

Ο λαός όμως της Ερμιόνης, ο οποίος είχε πληροφορηθεί ότι υπήρχε το ενδεχόμενο της αναχώρησης της Εθνοσυνέλευσης από την Ερμιόνη, απόφαση η οποία θα ελαμβάνετο στην τελευταία συνεδρίαση, είχε ξεχυθεί στους δρόμους πέριξ του κτηρίου διεξαγωγής της Εθνοσυνέλευσης αγωνιώντας για την απόφαση. Είναι βέβαιο ότι δεν επιθυμούσε τη μετάβαση της Εθνοσυνέλευσης στην Τροιζήνα.

Αυτή η βούληση του ερμιονίτικου λαού εκφράστηκε και επίσημα όταν μετά το τέλος της τελευταίας συνεδρίασης και τη λήψη της απόφασης μετάβασης της Εθνοσυνέλευσης στην Τροιζήνα, οι δημογέροντες της Ερμιόνης υπό τον Λάζαρο Ταρούση παρέδωσαν στον πρόεδρο Σισίνη το παρακάτω κείμενο:

« Προς την Σεβαστήν Γ΄ των Ελλήνων Συνέλευσιν

Όσην ευχαρίστησίν μας είδομεν ότι ηξιώθη η πατρίς μας να δεχθή τους πληρεξουσίους της Ελλάδος συναθροισθέντας ενταύθα να συγκροτήσωσιν την κατ’ επανάληψιν Γ΄ εθνικήν Συνέλευσιν και να σκεφθώσι περί των μεγάλων του έθνους συμφερόντων, με άλλην τόσην και διπλήν λύπην μας βλέπομεν αυτήν την Συνέλευσιν σήμερον ότι μεταβαίνει εις Δαμαλά διά να δώσει εκεί το τέλος των εργασιών της. Αλλ’ επειδή τούτο υπηγόρευσαν βέβαια αι περιστάσεις και τα συμφέροντα του έθνους, προσφέροντες με σέβας και ημείς διά της παρούσης μας εκ μέρους των συμπολιτών μας όλων, την βαθείαν ευγνωμοσύνην μας και ευχαρίστησιν διά την τιμήν η οποία έγινε εις την πατρίδα μας, ευχόμεθα εις τον Θεόν τον προστάτην της Ελλάδος, διά την αισίαν αποπεράτωσίν της προς σωτηρίαν του έθνους, και μένομεν με βαθύτατον σέβας.

Τη 17 Μαρτίου 1827  εν Ερμιόνη

Οι ευπειθέστατοι δημογέροντες της Ερμιόνης

Λάζαρος Ταρούσης

Αναγνώστης Αντωνίου

Ανδρέας Λάζος»

(Αντίγραφο της παραπάνω χειρόγραφης επιστολής βρίσκεται στην ιστορική αίθουσα του ΙΛΜΕ.)

Στο κείμενο φαίνεται αρχικά η ενόχληση της ερμιονίτικης δημογεροντίας αλλά στο τέλος του κειμένου εύχονται οι δημογέροντες την αίσια αποπεράτωση των συνεδριάσεων στην Τροιζήνα για το καλό της πατρίδας.

Με τη λήξη της τελευταίας συνεδρίασης ζητωκραύγασαν και οι δημογέροντες μαζί με τους συνέδρους υπέρ του Έθνους, του Κολοκοτρώνη και του Σισίνη.

Έτσι στις 18 Μαρτίου 1827 οι παραστάτες του Έθνους ξεκίνησαν για την Τροιζήνα. Οι περισσότεροι διά ξηράς μέσω Ηλιοκάστρου με τις αποσκευές τους και τα πρακτικά των συνεδριάσεων με τη συνοδεία στρατού. Οι λιγότεροι,  μεταξύ αυτών ο Κολοκοτρώνης, ο Σισίνης, ο Κουντουριώτης, ο Κανάρης, ο Μπότασης, αναχώρησαν διά θαλάσσης με το υδραίικο σκάφος «Κίμων» ιδιοκτησίας Λεμπέση. Οι ερμιονίτες τους κατευόδωναν σε κλίμα συγκινητικό σχεδόν αποθεωτικό.

Τίνα Αντωνοπούλου

Τα Μεταλλεία  Ερμιόνης.  Ιστορία – Διαδρομές (vid)

Σε μια ξεχωριστή διαδικτυακή συνάντηση  με πρωτοβουλία και οργάνωση του σπηλαιολογικού συλλόγου ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο (Σπηλαιολογικός Ελληνικός Εξερευνητικός Όμιλος) με θέμα «Τα Μεταλλεία Ερμιόνης, Ιστορία – Διαδρομές», στις 28.05.2021 παρουσιάστηκαν πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία. Μέσα από χάρτες, σχεδιαγράμματα, παλιές και σύγχρονες φωτογραφίες, μαρτυρίες και πηγές από έντυπες τοπικές εκδόσεις δόθηκε η ιστορία των Μεταλλείων Ερμιόνης διάρκειας 70 και πλέον χρόνων, σε μια περιοχή πλούσια σε μέταλλα σιδηροπυρίτη και χαλκοπυρίτη.

 Με αφετηρία την πρώτη στοά στην Αγία Βαρβάρα Ηλιοκάστρου και σε μία διαδρομή  που εκτείνεται στα 12 περίπου χιλιόμετρα μέχρι τον κόλπο της Αχλαδίτσας, στη Δάρδιζα, όσοι  παρακολούθησαν  την παρουσίαση είχαν την ευκαιρία να δουν αυτή τη μεταλλευτική και βιομηχανική περιοχή. Παρατήρησαν πολλών ειδών στοές, κτήρια, γέφυρες, κατοικίες και άλλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις διαφόρων χρονικών περιόδων έως τη σκάλα φόρτωσης στο Αλατοβούνι,  που αποτέλεσαν το σύνολο του βιομηχανικού αυτού έργου. Παρά το ενδιαφέρον του,  σήμερα βρίσκεται  σε κατάσταση εγκατάλειψης. Την παρουσίαση έκανε η Μυρσίνη Σαμαρά φιλόλογος, που έχει ασχοληθεί με το θέμα αυτό της τοπικής ιστορίας της Ερμιονίδας.

Στο 1ο βίντεο, που ακολουθεί  περιλαμβάνεται η εξαιρετική παρουσίαση των ερευνητικών διαπιστώσεων από τον σπηλαιολόγο Χρήστο Τσατσαρώνη και ακολουθεί η ιστορική διαδρομή των Μεταλλείων από τη Μυρσίνη Σαμαρά.

Στο 2ο βίντεο, που ακολουθεί, το οποίο δημιουργήθηκε από το 1ο ΕΠΑΛ Κρανιδίου, παρουσιάζεται ένα αξιόλογο αφιέρωμα στα Μεταλλεία Ερμιόνης με τίτλο  «Πορεία στις ράγες της βιομηχανικής ιστορίας».

Μυρσίνη Σαμαρά

ΥΓ. Το ΙΛΜΕ ευχαριστεί τη Μυρσίνη Σαμαρά για την πολυετή έρευνα που διεξήγαγε για την αποτύπωση και καταγραφή της τόσο ενδιαφέρουσας ιστορίας των Μεταλλείων Ερμιόνης, η οποία αποτελεί τοπόσημο της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής μας. Επίσης το ΙΛΜΕ ευχαριστεί τον σπηλαιολογικό όμιλο ΣΠΕ.ΛΕ.Ο, τη Μυρσίνη Σαμαρά και το 1ο ΕΠΑΛ Κρανιδίου για την ευγενική παραχώρηση των δύο βίντεο, τα οποία  παρουσιάζονται στο κοινό μέσω της ιστοσελίδας του ΙΛΜΕ. Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από τη Μυρσίνη Σαμαρά.

Ακολουθούν οι σύνδεσμοι των δύο βίντεο:

1) Βίντεο από την παρουσίαση της Μυρσίνης Σαμαρά με θέμα: «Τα Μεταλλεία Ερμιόνης. Ιστορία – Διαδρομές» https://www.youtube.com/watch?v=JS7HIamNg6I&t=1358s

2) Βίντεο από το 1ο ΕΠΑΛ Κρανιδίου με θέμα: «Πορεία στις ράγες της βιομηχανικής ιστορίας»  https://www.youtube.com/watch?v=7BF67WfEa78

Επιστημονικό συνέδριο στην Ερμιόνη

Πραγματοποιήθηκε στην Ερμιόνη, στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2021, το επιστημονικό συνέδριο με θέμα « Η Εθνοσυνέλευση στην Ερμιόνη, το Σύνταγμα της Τροιζήνας και η επίδρασή τους στην Επανάσταση και στο δημοκρατικό βίο της σύγχρονης Ελλάδας ».

          Το συνέδριο αποτέλεσε την κορυφαία δράση των φετινών επετειακών εκδηλώσεων στο Δήμο μας, που συνδιοργάνωσαν το Νομικό Πρόσωπο  Κοινωνικής Πρόνοιας, Αλληλεγγύης, Πολιτισμού και Παιδείας του Δήμου Ερμιονίδας, ο Θεατρικός Όμιλος Ερμιονίδας και το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης.

          Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου είχε πανηγυρικό χαρακτήρα και ήταν μία μουσικο – φιλολογική βραδιά με τίτλο «Δεν τους βαραίν’ ο πόλεμος, αλλ’ έγινε πνοή τους», στίχος από το ποίημα «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονυσίου Σολωμού.

          Η Δήμητρα Μπεχλικούδη, η οποία είχε την επιμέλεια των κειμένων, επέλεξε να παρουσιάσει μία συναρπαστική ιστορική λογοτεχνική διαδρομή με πρωταγωνιστές πρόσωπα-σύμβολα της Επανάστασης του ΄21.

          Το όλο εγχείρημα βασίστηκε σε υλικό που έδωσε η θεματολογία του Αγώνα και μετουσίωσαν σε έντεχνο λόγο οι νεοέλληνες ποιητές και πεζογράφοι. Τα λογοτεχνικά έργα απέδωσαν εξαιρετικά οι ερασιτέχνες ηθοποιοί του ΘΟΕ: Ευαγγελία Ηλιού, Γιούλα Καράμπελα, Νάντια Κωστελένου, Γιώργος Μιχαλόπουλος και  Δημήτρης Σίδερης.

         Ιδανικός ερμηνευτής των τραγουδιών που επελέγησαν για την περίσταση ήταν ο Βασίλης Λέκκας, που ενθουσίασε το κοινό με έργα Θεοδωράκη, Μαρκόπουλου, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, Λεοντή. Τον συνόδευσε στο πιάνο ο  Θοδωρής Μπρουτζάκης.

          Τη δεύτερη ημέρα διεξήχθησαν  οι  εργασίες  του  Επιστημονικού Συνεδρίου.

   Πρώτος εισηγητής ήταν ο Συνταγματολόγος και πρ. Ευρωβουλευτής,  κ. Κωνσταντίνος Μποτόπουλος, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: » Το Σύνταγμα της Τροιζήνας εντός  των Συνταγμάτων του Αγώνα και τα Συντάγματα του Αγώνα εντός της Επανάστασης του 1821″ . 

 Επιχείρησε τη διασύνδεση των τριών Συνταγμάτων του Αγώνα (Επιδαύρου του 1822, Άστρους του 1823 και Τροιζήνας του 1827), τόσο μεταξύ τους όσο και σε σχέση με την πορεία προς την Ανεξαρτησία και τη δημιουργία ατελών μεν, πρωτότυπων και δημοκρατικών δε, κρατικών και πολιτειακών θεσμών.   

Ακολούθησε ο δεύτερος εισηγητής, κ. Σπύρος Βλαχόπουλος,  Καθηγητής Νομικής ΕΚΠΑ ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Σύνταγμα της Τροιζήνας :  το τελειότερο των Συνταγμάτων της Επανάστασης».

Επικεντρώθηκε στα χαρακτηριστικά και στη συμβολή του τρίτου στη σειρά και πιο προηγμένου Συντάγματος, με έμφαση στον «προεδρικό» του χαρακτήρα και την ουσιαστική ενδυνάμωση των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Στη συνέχεια  ο  τρίτος  εισηγητής, κ. Ξενοφών Κοντιάδης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Πάντειο Πανεπιστήμιο, Πρόεδρος Ιδρύματος «Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου», ανέπτυξε το θέμα: «Σύγκρουση και συναίνεση στη  Γ ΄  Εθνοσυνέλευση του Αγώνα» .

Αναφέρθηκε στις δραματικές πολιτικές συνθήκες του 1827, ως αποτέλεσμα αλλά και αποκρυστάλλωση των εμφυλίων συγκρούσεων του 1823 και 1824, καθώς και στις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες διεξήχθη η Τρίτη Εθνοσυνέλευση: διακεκομμένα και σε παράλληλες συνεδρίες –πρώτα στην Επίδαυρο, ύστερα στην Ερμιόνη, τελικά στην Τροιζήνα-, με εντάσεις αλλά και δημοκρατικό φρόνημα και, εντέλει, με συμβολή στην εθνική συμφιλίωση.

Ακολούθησε η κ. Βασιλική Σειρηνίδου, Eπικ. Καθηγήτρια Ιστορίας ΕΚΠΑ, η  οποία  ανέπτυξε το θέμα:   : «Αναζητώντας το «δίκιο» στην επαναστατημένη Ελλάδα: Συντάγματα και λαϊκός νομικισμός (1822-1827)».

Επίκεντρο ήταν η επιστημονική της έρευνα για τον τρόπο που επικοινωνούσαν με τις Αρχές και προσέφευγαν στη Δικαιοσύνη οι Έλληνες εν μέσω του επαναστατικού Αγώνα, εν κενώ δικαίου αλλά επηρεασμένοι και συντελούντες στην πορεία διαμόρφωσης ενός σύγχρονου κράτους.                             

Και  τέλος  ο  κ. Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο ΕΚΠΑ,  Διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), Μέλος της επιτροπής  «Ελλάδα 2021» μίλησε για » Τα ελληνικά επαναστατικά Συντάγματα στο διεθνή Τύπο».

Διατύπωσε την άποψη ότι η ελληνική Επανάσταση ήταν μια φιλελεύθερη Επανάσταση, στην οποία προσέβλεπαν οι λαοί αλλά και οι πολιτικοί της Ευρώπης και έτσι αποτυπώθηκε, με συχνά ένθερμο φιλελληνισμό, στον Τύπο της εποχής και ιδίως στον βρετανικό.

Πρόεδρος του συνεδρίου ήταν ο συμπατριώτης μας, ομότιμος καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών  και  πρ. Πρύτανης, κ. Γιώργος Ζέρβας πλαισιωμένος από τον κ. Δημήτρη Σίδερη και την κ. Τίνα Αντωνοπούλου.

    Στο συνέδριο παρευρέθηκαν και απηύθυναν χαιρετισμό, ο Πανοσιολογιότατος π. Χριστοφόρος Καραβίας, ως εκπρόσωπος του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη μας κ.κ. Εφραίμ,  ο Δήμαρχος Ερμιονίδας, κ. Γιάννης Γεωργόπουλος, οι Βουλευτές Αργολίδας, κ. Γιάννης Αδριανός, ο οποίος εκπροσώπησε και τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Κωνσταντίνο Τασούλα, και κ. Γιάννης Γκιόλας, ο Αντιπεριφερειάρχης Αργολίδας, κ. Γιάννης Μαλτέζος, ο Περιφερειακός Σύμβουλος, κ. Αναστάσιος  Γανώσης  και οι Πρόεδροι των τριών φορέων που συνδιοργάνωσαν το συνέδριο (κ. Δαμιανός Κουτούβαλης, κ. Δημήτρης Σίδερης και κ. Τίνα Αντωνοπούλου). Επίσης παρευρέθηκαν χορηγοί του συνεδρίου και πλήθος κόσμου.

     Το συνέδριο έκλεισε με το  Δήμαρχο Ερμιονίδας, ο οποίος απηύθυνε θερμές ευχαριστίες, στους εκλεκτούς καθηγητές – εισηγητές του συνεδρίου, στον Βασίλη Λέκκα, στο Θοδωρή Μπρουτζάκη, στη Δήμητρα Μπεχλικούδη,  στα μέλη του Θ.Ο.Ε. που απήγγειλαν, στους συν διοργανωτές φορείς, στον Ίωνα Ξυπολιά και Θοδωρή Σκανδάλη και τέλος στους χορηγούς αυτού του συνεδρίου: Το ξενοδοχείο  A.K.S. Hinitsa, που προσέφερε τη φιλοξενία στους εκλεκτούς προσκεκλημένους του συνεδρίου, την κ. Φωτεινή Λιβανού και σε όλους όσοι αναγράφονται στο πρόγραμμα.

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ :

Δήμος  Ερμιονίδας

ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ :

  • Ν.Π. Κοινωνικής Πρόνοιας, Αλληλεγγύης, Πολιτισμού και Παιδείας Δήμου Ερμιονίδας
  • Θεατρικός Όμιλος Ερμιονίδας
  • Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης
Ιωάννης Γεωργόπουλος
Δημήτρης Σίδερης
Τίνα Αντωνοπούλου

Αποκατάσταση μαρμάρινης πλάκας στο κτήριο της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης 1827 στην Ερμιόνη

Αποκαταστάθηκε η εδώ και 45 χρόνια απολεσθείσα μαρμάρινη πλάκα, η οποία είχε εντοιχισθεί από την Κοινότητα Ερμιόνης το έτος 1930 κατά τους εορτασμούς για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη σύσταση του ελεύθερου Ελληνικού Κράτους.

Η σημερινή μαρμάρινη πλάκα είναι ακριβές αντίγραφο της παλαιάς και τοποθετήθηκε με τη φροντίδα των μελών του Δ.Σ. του ΙΛΜΕ και την ευγενική χορηγία του συμπατριώτη μας κ. Αλέξανδρου Θεοδ. Δαγρέ, ο οποίος έδειξε εμπράκτως το ενδιαφέρον του για την διατήρηση της μνήμης μέρους της τοπικής μας ιστορίας. Ο κ. Δαγρές με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων σμίλευσης του μαρμάρου αναπαρήγαγε πιστό αντίγραφο της πλάκας, το κείμενο της οποίας έχει διασώσει ο Ιωάννης Μάλλωσης στο βιβλίο του «Η εν Ερμιόνη Γ΄ Εθνοσυνέλευσις», το οποίο εξεδόθη το 1930 και επανεκδόθηκε το 1996 και το 2007 από το Δήμο Ερμιόνης.

Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Δαγρέ για την ευγενική δωρεά του.

Δημοσιεύουμε τα λόγια του αείμνηστου Προέδρου της Κοινότητας Ερμιόνης, Απόστολου Παπαβασιλείου, ο οποίος κατά τη διάρκεια της λαμπρής τελετής εορτασμού της Εκατονταετηρίδας το 1930 είπε τα εξής, όπως τα διέσωσε ο Ιωάννης Μάλλωσης στο προαναφερόμενο βιβλίο του:

«Εις την πενιχράν ταύτην οικίαν – εις την προμήκη αίθουσαν αυτής – συνήλθεν η Γ΄ των Ελλήνων Εθνική Συνέλευσις. Παρακαλώ τον αξιότιμον Κύριον Πρόεδρον της Βουλής των Ελλήνων, όπως αποκαλύψη την αναμνηστικήν του ιστορικού τούτου γεγονότος πλάκαν, ην ενετοίχισεν η Κοινότης Ερμιόνης ευγνωμονούσα και υπερήφανος διότι προετιμήθη η Ερμιόνη τότε διά την εν αυτή σύγκλησιν της Εθνοσυνελεύσεως.»

Τίνα Αντωνοπούλου

Τρεις διαλέξεις (Ερμιόνη, Κρανίδι, Δίδυμα) για την εξέγερση στην επαρχία μας το 1821

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης συμμετέχοντας στην επιτροπή σχεδιασμού των επετειακών εκδηλώσεων «Ερμιονίδα 2021» του Δήμου Ερμιονίδας πρότεινε μεταξύ άλλων εκδηλώσεων και την πραγματοποίηση τριών ομιλιών από τον εκπαιδευτικό και ιστορικό συγγραφέα κ. Γεώργιο Βουτσίνο.

Ο Δήμος Ερμιονίδας αλλά και οι συνεργαζόμενοι φορείς (Κοινότητα Κρανιδίου, Κοινότητα Διδύμων, Λαογραφικό Κέντρο Κρανιδίου και Λαογραφικό Κέντρο Διδύμων) ανταποκρίθηκαν θετικά σ’ αυτή την πρόταση.

Οι διαλέξεις του κ. Βουτσίνου, με θεματικό άξονα την εξέγερση στην επαρχία μας  κατά την Επανάσταση του 1821 αλλά και τους αγωνιστές της, θα πραγματοποιηθούν με τη συνεργασία των προαναφερόμενων φορέων του Δήμου μας, με την εξής ημερολογιακή σειρά:

Στην Ερμιόνη στις 10/09/2021 με θέμα «Ερμιονίτες Αγωνιστές της Ελληνικής Παλιγγενεσίας».

Στο Κρανίδι στις 11/09/2021 με θέμα «Κρανιδιώτες Αγωνιστές της Ελληνικής Παλιγγενεσίας».

Στα Δίδυμα στις 12/09/2021 με θέμα «Διδυμιώτες Αγωνιστές της Ελληνικής Παλιγγενεσίας»

Ο κ. Βουτσίνος είναι συγγραφέας των παρακάτω τριών ιστορικών βιβλίων σχετικών με την επαρχία μας:

«Μητρώον Ερμιονέων Αγωνιστών της Ελληνικής Παλιγγενεσίας», εκδόθηκε το 2005.

 «Μητρώον Διδυμιωτών Αγωνιστών της Ελληνικής Παλιγγενεσίας», εκδόθηκε το 2007.

 «Μητρώον Κρανιδιωτών Αγωνιστών της Ελληνικής Παλιγγενεσίας» , εκδόθηκε το 2010. 

Τίνα Αντωνοπούλου

Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΛΜΕ

Ειδικότερες πληροφορίες στις προσκλήσεις που ακολουθούν.