Θέματα Θρησκείας και Παιδείας στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση

(Ερμιόνη-Τροιζήνα)

Δράσεις και Αποφάσεις

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη και της Τζένης Δ. Ντεστάκου

Εισαγωγή

Από τα σοβαρότερα ζητήματα που κλήθηκε να εξετάσει και να αντιμετωπίσει η Γ’ Εθνοσυνέλευση ήταν και εκείνα της Θρησκείας και της Παιδείας του Έθνους. Κρίθηκε αναγκαία η επίλυση των ανωτέρω θεμάτων συναινετικά και αποφασιστικά, προκειμένου να υπάρξει κυρίαρχο και ελεύθερο Ελληνικό Κράτος.

Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στις κυριότερες σχετικές Πράξεις και Αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης και στον τρόπο που μαζί με άλλες συναφείς εμπειρίες των Ελλήνων αποτυπώθηκαν στο «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος».

Ι. Στην Ερμιόνη

Κατά την Η΄ Συνεδρίαση της 24ης Φεβρουαρίου 1827, ως έκτο θέμα, «ανεγνώσθη αναφορά» που την υπογράφουν πέντε αρχιερείς οι: Κορίνθου Κύριλλος, Τριπόλεως Δανιήλ, Ρέοντος Διονύσιος, Ανδρούσης Ιωσήφ και Βρεσθένης Θεοδώρητος  «αξιούντων να προσκληθώσι και άλλοι τοιούτοι άξιοι», για να συντάξουν σχέδιο τήρησης των εκκλησιαστικών κανόνων.

Στην επομένη Θ΄ Συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου 1827, ως έβδομο θέμα, «ανεγνώσθη αναφορά» του Χριστόδουλου Ματακίδου, ο οποίος αιτείτο να «διορισθώσι» τέσσερεις Επιτροπές, με κύριο έργο την υποβολή κειμένων (προσχεδίων) στη Συνέλευση για θέματα, θρησκευτικά η πρώτη, διευθέτησης και αύξησης του τακτικού στρατού η δεύτερη, οργάνωσης του ναυτικού η τρίτη και περί του πολιτεύματος η τέταρτη. Υπήρχε ακόμα μία Επιτροπή γενικών αναφορών.

Continue reading «Θέματα Θρησκείας και Παιδείας στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση»

Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Πριν από 144 χρόνια, στις 27 Φεβρουαρίου 1874, ημέρα Τετάρτη, σε ηλικία 74 χρόνων, το πιθανότερο, απεβίωσε στην Αθήνα ο Ερμιονίτης Πολέμαρχος της Επανάστασης του 1821 καπεταν – Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας.  [1]

Εφημερίδα της εποχής αναγγέλλοντας τον θάνατο του γηραιού αγωνιστή έγραψε: «Την 27ην Φεβρουαρίου απεβίωσεν, ημερών πλήρης ο ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΜΗΤΣΑΣ, συνταγματάρχης της φάλαγγος, την δ’ επομένην ημέραν εκηδεύθη, αποδοθεισών εις τον νεκρόν αυτού των νενομισμένων στρατιωτικών και πολιτικών τιμών… Πλήθος δε πολύ πολιτών παρηκολούθησεν την εκφοράν… Δύο λόγοι, ο μεν επικήδειος, εκφωνηθείς υπό του Κ. Γεροκωστοπούλου, ο δε επιτάφιος εκφωνηθείς υπό του Γ. Ν. Πολίτου, εισηγητή της επιστήμης της Λαογραφίας στην Ελλάδα, εμνημόνευσαν ευπρεπώς την προς την Πατρίδα υπηρεσιών του μακαρίου στρατιώτου τούτου της εθνικής παλιγγενεσίας και των προτερημάτων αυτού, ως πολίτου, ως φίλου, και ως οικογενειάρχου».

Continue reading «Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας»

27 Μαρτίου 1827. 191 χρόνια από τη θυσία του Γιάννη Μήτσα υπέρ Πίστεως και Πατρίδος

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

α)Το παλικάρι

«Όστις δεν εγνώρισεν τον Ιωάννην Μήτσαν δεν εγνώρισεν τι σημαίνει γίγας. Ηρωική ήτο η καρδιά του και το ανάστημά του υπερφυές».[1]

Ο καπετάν Γιάννης Μήτσας, ο Καστρίτης, γεννηθείς εις Ερμιόνη το 1794, ήταν μια θρυλική φυσιογνωμία των χρόνων της Επανάστασης… Η εξωτερική του εμφάνιση είχε κάτι το υπερβολικό. Η κορμοστασιά του επιβλητική και αγέρωχη με υπερφυσική σωματική δύναμη. Το μέτωπό του φαρδύ, νεανικό, ολοκάθαρο. Τα φρύδια του πυκνά, σε ευθεία γραμμή, τα μάτια του σπινθηροβόλα και άτρομα μέσα στις βαθιές κόγχες τους. Η μύτη του ευθεία, με ελαφρύ γύρισμα στο τελείωμά της, προεξείχε από το μεγάλο μουστάκι, που κάλυπτε ολόκληρο το πάνω χείλος. Το στήθος του αντρίκιο, έδινε την εντύπωση πως βόλι δεν τον άγγιζε…

…Πρώτος έφθανε στις μάχες και δεν δίσταζε να χτυπηθεί με πολλαπλάσιες εχθρικές δυνάμεις, καθώς διέθετε εκτός από ανδρεία και τεράστια αποθέματα ψυχικού σθένους. Η παρουσία του εμψύχωνε τους ραγιάδες και τ’ όνομά του, συνώνυμο της τόλμης, της αποφασιστικότητας και της λεβεντιάς, ενθάρρυνε τους Κατωναχαγιώτες, όταν απογοητευμένοι, ορισμένες φορές, κυριεύονταν από απελπισία…

β)Η μάχη στα Ταμπούρια

…Οι μάχες που δόθηκαν τις επόμενες ημέρες ήσαν φονικότατες. Οι Τούρκοι του Κιουταχή και οι Έλληνες του Καραϊσκάκη πολεμούσαν με λύσσα και πολλές φορές πιάνονταν στα χέρια.

Στις 27 Μαρτίου -η ημερομηνία δεν επιβεβαιώνεται, όπως και κάποιες άλλες του αγώνα- γράφτηκε η τελευταία πράξη της ζωής του Γιάννη Μήτσα. Κατά τη διάρκεια νυχτερινής αντεπίθεσης των Ελλήνων για να ανακαταλάβουν τις θέσεις τους, αφού πολέμησαν ηρωικά μπούκα προς μπούκα, δηλ. σώμα με σώμα, έπεσε νεκρός κάτω από το ταμπούρι του ο γίγαντας! Βρισκόταν στο συγκρότημα Ταμπουρίων του Μπιν-Βασίρι ανάμεσα στο Κερατσίνι και τον Πειραιά. Έτσι σφράγισε με τη συγκλονιστική του θυσία τον αγώνα.

Continue reading «27 Μαρτίου 1827. 191 χρόνια από τη θυσία του Γιάννη Μήτσα υπέρ Πίστεως και Πατρίδος»

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα

Παρατίθεται η ομιλία της κ. Γ. Κατσαγάνη, που εκφωνήθηκε στην εκδήλωση του Ι.Λ.Μ.Ε. στην Ερμιόνη στις 8 Ιουλίου 2017. Αναρτήθηκε και στην Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη

 Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα, μέσα από έμμετρες επιγραφές* 

 © Γεωργία Κ. Κατσαγάνη, Δρ. Κλασικής Φιλολογίας

Στη μελέτη αυτή θα επικεντρωθούμε στα χαρακτηριστικά της κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα. Ειδικότερα, θα μας απασχολήσει η επιβεβαίωσή τους από επιγραφικές μαρτυρίες, που περιέχονται σε επιγραφές και μάλιστα έμμετρες, διότι σε αυτές ενυπάρχει και το στοιχείο της λογοτεχνικότητας.

Η ονομασία Ερμιόνη

Προσωπογραφία της Ερμιόνης, κόρης του Μενέλαου και της Ωραίας Ελένης, από την έκδοση: Guillaume Rouillé, «Promptuarii Iconum Insigniorum», Lyon, France 1553.

Η Ερμιών ή Ερμιόνη είναι μια από τις αρχαιότερες πόλεις στο νοτιοανατολικό άκρο της Αργολίδος. Ιδρύθηκε από Δρύοπες που εκτοπίστηκαν από την κεντρική Ελλάδα, μετά την κάθοδο των Δωριέων. Οι τελευταίοι κυριάρχησαν στην περιοχή της Αργολίδος, και με κέντρο το Άργος επεκτάθηκαν σταδιακά σε ολόκληρη την Αργολίδα και κατέλαβαν και την πόλη της Ερμιόνης.

Σύμφωνα με μυθολογική παράδοση οικιστής της αρχαίας Ερμιόνης ήταν ο Ερμίων, γιος του Εύρωπος και εγγονός του Φορμίωνος, του βασιλιά του Άργους, και σε αυτόν οφείλει το όνομά της η πόλη. Στα Σχόλια στην Ἰλιάδα του Ομήρου [1] αναφέρεται ότι η Ερμιόνη έλαβε την ονομασία της από το ρ. ὁρμίζω, επειδή ο Ζεύς και η Ήρα σε αυτό το σημείο ορμίσθηκαν (αγκυροβόλησαν) φτάνοντας από την Κρήτη. Μαρτυρία για ονομασία του τοπωνυμίου Ερμιόνη από την κόρη του Μενελάου και της Ελένης δεν τεκμηριώνεται από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.

Επιστημονικά, η ονομασία Ερμιών ή Ερμιόνη, κατά μία εκδοχή, παράγεται παρὰ τὸεἵρωτὸ ἁρμόζω, ἀφ’ οὗ ἙρμῆςἙρμίων καὶ παράγωγονἙρμιόνη[2] Άλλοι θεωρούν ότι προέρχεται από το ουσ. ἕρμα, που σημαίνει, το ύψωμα, τον λόφο, το βουνό, τον σωρό χωμάτων ή λίθων [3].

Στους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς οι λλ. ἙρμιόνηἙρμιονεὺς και Ἑρμίονες απαντούν περισσότερες από τριακόσιες φορές.

Continue reading «Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα»

Εκδήλωση ΙΛΜΕ. Η κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα, μέσα από έμμετρες επιγραφές.

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης οργανώνει εκδήλωση το Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 και ώρα 9 μ.μ. στον αύλειο χώρο του Μουσείου.

Θέμα:

Η κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων στην Αρχαιότητα, μέσα από έμμετρες επιγραφές.

Ομιλήτρια η κα. Γεωργία Κατσαγάνη, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων.

Η αρχαία Ερμιόνη βρισκόταν στην ίδια περίπου θέση που βρίσκεται και  η σημερινή πόλη. Στην αρχαιότητα κατοικήθηκε από τους Δρύοπες και αργότερα από τους Δωριείς.

Στην Ρωμαϊκή εποχή η Ερμιόνη, όπως και άλλα περιφερειακά κέντρα της Αργολικής χερσονήσου (Επίδαυρος, Τροιζήνα), αναβαθμίστηκε πολιτικά από τη σημασία που της έδωσαν οι Ρωμαίοι, λόγω της γεωγραφικής θέσης της. Τέσσερις έμμετρες επιγραφές (τρεις αναθηματικές και μία τιμητική) που βρέθηκαν στην περιοχή, ζωντανεύουν κατά τρόπο μοναδικό την κοινωνική και πολιτική ζωή των Ερμιονέων της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής εποχής.

Η πρώτη από τις επιγραφές που χρονολογείται στον 3ο αι. π.Χ. αναφέρεται σε έναν Ερμιονέα που είχε την ιδιότητα  του Διονυσιακού Τεχνίτη και έτυχε πανελλήνιας καλλιτεχνικής αναγνώρισης. Η δεύτερη επιγραφή μας παρέχει την πολύ σημαντική πληροφορία για τη ύπαρξη του ναού Παρθενώνα στην Ερμιόνη, ο οποίος ανεγέρθηκε τον 2ο με 3ο αι. μ. Χ. προς τιμήν της θεάς Δήμητρας, με σκοπό να αποτελέσει και χώρο κατοικίας των ιερειών της θεάς. Εκτός αυτού η ίδια επιγραφή μας αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για την οργάνωση της πολιτικής και θρησκευτικής ζωής της Ερμιόνης. Τρίτη επιγραφή, χαραγμένη σε βωμό πλησίον άλλου ναού που υπήρχε στην Ερμιόνη, αυτού της «Μητέρας των θεών», αποδεικνύει ότι ο θρησκευτικός συγκρητισμός της Ρωμαϊκής εποχής είχε αποτυπωθεί και στη θρησκευτική ζωή της αρχαίας Ερμιόνης.

Με μια άλλη, τέλος, επιγραφή, αυτή τη φορά τιμητική, οι Ερμιονείς διά μέσου της βουλής τους αισθάνονται την ανάγκη να τιμήσουν συμπολίτη τους υπό την τριπλή ιδιότητά του: Του ιερέα, του αγωνοθέτη και του άρχοντα.

Οι πολύτιμες αυτές επιγραφικές μαρτυρίες μας μεταφέρουν την εικόνα μιας δραστήριας ζωής των κατοίκων της αρχαίας Ερμιόνης και τεκμηριώνουν αδιάσειστα τη συνέχιση της ιστορικής πορείας της, κατά την Ύστερη αρχαιότητα, παρά τη γενικότερη παρακμή των αστικών κέντρων του Ελλαδικού χώρου.

Η μάχη στο Βαλτέτσι

12 Μαΐου 1821- Η μάχη στο Βαλτέτσι1

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

valtetsi_1

Κάθε χρόνο, το δεύτερο 10/ήμερο του Μαΐου, γιορτάζεται με λαμπρότητα και επισημότητα στην Αθήνα και το Βαλτέτσι η επέτειος της ονομαστής μάχης του Βαλτετσίου. Όπως είναι γνωστό, 12.000 Τούρκοι με τη σιγουριά της νίκης, βγήκαν στις 12 Μαΐου του 1821 από την Τριπολιτσά, για να χτυπήσουν τους Έλληνες.

Σύμφωνα με το σχέδιο του Κολοκοτρώνη οι Έλληνες τούς περίμεναν στο Βαλτέτσι. Οχτακόσια σαράντα πέντε παλληκάρια έφτιαξαν ταμπούρια στα γύρω καταράχια με αρχηγούς τους Κυριακούλη και Ηλία Μαυρομιχάλη. Αλλά και χίλιοι πεντακόσιοι Έλληνες μοιράστηκαν στο Χρυσοβίτσι, όπου βρισκόταν ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης και στην Πιάνα υπό την αρχηγία του Πλαπούτα.

Το νικηφόρο αποτέλεσμα της μάχης «κιότεψε» τους Τούρκους και έδωσε φτερά στους Έλληνες. Ήταν η πρώτη μεγάλη τους νίκη, ορόσημο του αγώνα. Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει χαρακτηριστικά στη διήγησή του: «Εκείνος ο πόλεμος εστάθη η ευτυχία της Πατρίδος. Αν εχαλιόμεθα, εκινδυνεύαμε να μην κάμομε ορδί πλέον».

Continue reading «Η μάχη στο Βαλτέτσι»

Η ονομασία Βουλευτικό ή Βουλευτήριο της αίθουσας συνεδριάσεων των πληρεξουσίων της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης στην Ερμιόνη

Εισήγηση  Ιωάννη Ησαΐα Φιλολόγου

   ilme_ktirio_anthoula Ύστερα από έρευνα και μελέτη,  προτείνεται η ονομασία «Βουλευτικό» για το κτίσμα (οίκημα), που φιλοξενούσε προσωρινά τις συνεδριάσεις του Σώματος των πληρεξουσίων (παραστατών) της Γ’ Εθνοσυνέλευσης «κατ’ επανάληψιν»  στην Ερμιόνη το 1827, τη  φρουρά και άλλους βοηθητικούς παράγοντες.

    Στην αρχική του μορφή ήταν ένα ιδιωτικό οίκημα, παλιού  Ερμιονίτικου σπιτιού, με την επισήμανση ότι δεν είχε οικοδομηθεί για δημόσιο κτίριο συνδιασκέψεων ή μέγαρο Βουλής. Ήταν χώρος  προσωρινός για διαβουλεύσεις- συσκέψεις των  εμπερίστατων πληρεξουσίων και δεν είχε μόνιμο ή συστηματικό χαρακτήρα.

Continue reading «Η ονομασία Βουλευτικό ή Βουλευτήριο της αίθουσας συνεδριάσεων των πληρεξουσίων της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης στην Ερμιόνη»

Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι

Τα έξι τελευταία χρόνια κάθε Αύγουστο το Ι.Λ.Μ.Ε. οργανώνει ιστορικούς περιπάτους στο Μπίστι.

Το Σάββατο, 8-8-2016, πραγματοποιήθηκε ο έκτος «ιστορικός περίπατος» στο Μπίστι, το κατά Παυσανία «Ποσείδαιον».

peripatos_1_9-7-12Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

Continue reading «Ιστορικός περίπατος στο Μπίστι»

Το Βουλευτικό οίκημα της Ερμιόνης

Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση 1827 και το κτήριο στο οποίο στεγάζεται το Ι.Λ.Μ.Ε.

%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%84%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%82-%ce%b9%ce%bb%ce%bc%ce%b5Το Ι.Λ.Μ.Ε., σωματείο με μέλη Ερμιονίτες και φίλους της Ερμιόνης, στεγάζεται στην αναπαλαιωμένη ιστορική οικία «Βουλευτικό» όπου έγινε μέρος της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης του 1827. «Στην προμήκη αυτή αίθουσα», την οποία αναφέρει ο Νικόλαος Δραγούμης στις «Ιστορικές αναμνήσεις του» συνήλθαν οι πληρεξούσιοι των Ελλήνων το 1827.

Continue reading «Το Βουλευτικό οίκημα της Ερμιόνης»

Σημαντικό έκθεμα του Μουσείου

Χειρόγραφη επιστολή του Θ. Κολοκοτρώνη

που εστάλη από την Ερμιόνη

Το σημαντικότερο ίσως έκθεμα του Μουσείου μας είναι μια επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη με αναφορά στον φιλέλληνα Μάξιμο Ρεμπώ (Maxime Raymbaud), ο οποίος τραυματισμένος ήρθε στην Ερμιόνη και έπρεπε να μεταβεί στο Ναύπλιο για νοσηλεία.

Η χειρόγραφη αυτή η επιστολή είναι αυθεντική, φέρει την υπογραφή του Θ. Κολοκοτρώνη και η σημασία της για μας έγκειται στην ημερομηνία και τον τόπο.

«Εν Ερμιόνη τη 23 Δεκεμβρίου 1826».

Αυτό αποδεικνύει το γνωστό στην ιστορία γεγονός ότι ο Θ. Κολοκοτρώνης βρισκόταν στην Ερμιόνη από τα τέλη του 1826 με σκοπό να συγκεντρώσει εδώ τους αντιπροσώπους των επαναστατημένων Ελλήνων, για να συνεχίσουν την Γ΄ Εθνοσυνέλευση, που είχε αιφνιδίως διακοπεί στην Επίδαυρο από τον Απρίλιο του 1826.

Το κείμενο της επιστολής είναι το εξής:

Continue reading «Σημαντικό έκθεμα του Μουσείου»