Η άλωση του Παλαμηδίου (30 Νοεμβρίου 1822) και η συμβολή του Σταμάτη Αδρ. Μήτσα

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη και της Τζένης Δ. Ντεστάκου

Εισαγωγή

Σταμάτης Μήτσας. Έργο της Ανθούλας Λαζαρίδου-Δουρούκου

Μια από τις σπουδαιότερες νίκες των Ελλήνων κατά των Τούρκων στη διάρκεια του επαναστατικού αγώνα του 1821 ήταν και η κατάληψη του φοβερού και άπαρτου κάστρου του Παλαμηδίου. Η κατοχή του, όπως ισχυρίζονταν, επηρέαζε τις τύχες όχι μόνο του Ναυπλίου και της ευρύτερης περιοχής αλλά και ολόκληρου του Μοριά, γι’ αυτό και οι Έλληνες την πανηγύρισαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό.

Η άλωση του φρουρίου

Τη νύχτα της 29ης προς την 30η Νοεμβρίου το φρούριο ήταν σχεδόν αφύλακτο, αφού οι περισσότεροι Τούρκοι είχαν φύγει και είχαν κατέβη στην πόλη, σύμφωνα με την πληροφορία που έδωσαν δύο Αλβανοί φυγάδες. Τότε οι Έλληνες βοηθούμενοι από το βαθύ σκοτάδι, τη βροχή και τον σφοδρό άνεμο, πάτησαν αθόρυβα και αναίμακτα το πολυθρύλητο κάστρο. Πρώτος αναρριχήθηκε στη Γιουρούς ντάπια του κάστρου ο, νεαρός τότε, Σταμάτης Μήτσας.

Ο Μιχαήλ Οικονόμου, γραμματέας του Κολοκοτρώνη γράφει:

Σταμάτης Μήτσας. Έργο του Θανάση Γ. Παπαθανασίου

«Και αναβάντες εκυρίευσαν αυτήν, πρώτων εισπηδησάντων των Κρανιδιωτών Δημ. Ν. Μοσχονησιώτη, Μανώλη Σκρεπετού και Κώστα Γκιώνη. Μη φθανούσης της κλίμακος ζώνης διπλής ριφθείσης επί πυροβόλου βοηθεία αυτής, υποβοηθείς από τον Γκιώνην ο εξ Ερμιόνης Σταμάτης Μήτσας αναβάς πρώτος, εβοήθησε και ηυκόλυνεν την των άλλων ανάβασιν εν οις και τίνα γέροντα Κρανιδιώτην ειδήμονα και την πύλην ανοίξαντα δι ης οι λοιποί εισήλθον».

Το ίδιο παραστατική είναι και η αφήγηση του Βασίλη Κωνσταντινόπουλου στην εφημερίδα «ΕΘΝΟΣ» της 25ης Μαρτίου 1966.

«Ο Μοσχονησιώτης ρίχνει τη σκάλα πάνω στα τείχη μα δεν έφτανε εις το ύψος τους. Τότε ο Σταμάτης Μήτσας, ένας νέος… ανεβαίνει εις το τελευταίο σκαλοπάτι, ρίχνει το ζωνάρι του σ’ ένα κανόνι και σκαρφαλώνει πάνω στο τείχος. Ύστερα βοηθεί το Μοσχονησιώτη να ανέβη και πηδάνε μαζί μέσα στα τείχη. Προχωρούν και διακρίνουν μέσα στο σκοτάδι λίγο φως. Ήταν το τούρκικο φυλάκιο. Μέσα ο Τούρκος φρουρός έτρωγε φύλλα φραγκοσυκιάς. Ο Μοσχονησιώτης ορμά, τον αφοπλίζει, τον φιμώνει και φωνάζει τους συντρόφους που έμειναν κάτω να αναρριχηθούν…».

Continue reading «Η άλωση του Παλαμηδίου (30 Νοεμβρίου 1822) και η συμβολή του Σταμάτη Αδρ. Μήτσα»

Σταμάτης Αντ. Μήτσας

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Σταμάτης Αντ. Μήτσας.  Σύντομο βιογραφικό σημείωμα

cf83cf84ceb1cebc-ceb1cebdcf84-cebcceb7cf84cf83ceb1cf82Ο Σταμάτης Αντ. Μήτσας γεννήθηκε στην Ερμιόνη το 1857. Ήταν το πρώτο από τα πέντε παιδιά, τέσσερα αγόρια (Σταμάτης, Δημοσθένης, Αθανάσιος, Κωνσταντίνος) κι ένα κορίτσι (Μαργαρίτα), του Αντώνη Στ. Μήτσα. Από μικρός διδάχθηκε την ένδοξη ιστορία της οικογένειάς του, γαλουχήθηκε με τις αρχές της και ανατράφηκε με τις αναλλοίωτες κληρονομικές αρετές της.

Ακολούθησε το στρατιωτικό επάγγελμα και το 1875 όντας τριτοετής εύελπις αφήνει τα θρανία της Σχολής, λιποτακτεί και έρχεται να αγωνιστεί στο πλευρό του πατέρα του, που συμμετείχε στη Θεσσαλική επανάσταση. Ο Τύπος εκείνης της εποχής και αργότερα οι ιστορικοί που κατέγραψαν και σχολίασαν τα πολεμικά γεγονότα και τις μάχες που δόθηκαν στα Θεσσαλικά πεδία εξυμνούν την ανδρεία και την προσφορά του 20χρονου εύελπι.

Το 1897, λοχαγός ήδη, παίρνει μέρος στο φοβερό μα άτυχο Ελληνοτουρκικό πόλεμο, ως Διοικητής της 1ης ορειβατικής πυροβολαρχίας του 2ου Συντάγματος Πυροβολικού (Στρατού Θεσσαλίας).

Οι μάχες που δίνει στο Γρίμποβο, το Βελεστίνο, τον Δομοκό, το Μάτι, τα Πέντε Πηγάδια είναι φονικές. Η ευστοχία, όμως, και η ακρίβεια των κανονιών της πυροβολαρχίας του Σταμάτη Μήτσα κάτω από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες και τις δυσμενείς καταστάσεις του εδάφους θερίζουν τις αντίπαλες δυνάμεις! Οι εφημερίδες των Αθηνών που μεταφέρουν τις ειδήσεις του πολέμου, εγκωμιάζουν τον γενναίο και συνετό αξιωματικό. Ο ποιητής Γεώργιος Σουρής τού αφιέρωσε τιμητικό ποίημα.1

Continue reading «Σταμάτης Αντ. Μήτσας»

Η κατάληψη του Μετσόβου (31 Οκτωβρίου 1912) και ο απελευθερωτής Σταμάτης Αντ. Μήτσας

Σαν σήμερα… πριν από 106 χρόνια!

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Το χρονικό της απελευθέρωσης

Στις 16 Οκτωβρίου ο αρχηγός του Στρατού Θεσσαλίας Διάδοχος Κωνσταντίνος έδωσε διαταγή στην 1η Στρατιωτική Περιοχή Λάρισας να συγκροτήσει απόσπασμα δύναμης 340 ανδρών τακτικού στρατού. Ως Διοικητή τοποθέτησε τον Αντισυνταγματάρχη Πυροβολικού Σταμάτη Αντ. Μήτσα, διοικητή έως τότε της εκεί τοπομαχικής Μοίρας, με κύρια αποστολή την απελευθέρωση του Μετσόβου. Το απόσπασμα αποτελούμενο από δύο λόχους με έντεκα (11) αξιωματικούς, τριακόσιους τριάντα δύο (332) οπλίτες και σαράντα (40) ζώα έφθασε στις 29 Οκτωβρίου το μεσημέρι στο χωριό Μαλακάσι διαμέσου Τρικάλων και Καλαμπάκας. Παράλληλα το Υπουργείο Στρατιωτικών συγκρότησε και έστειλε στην Καλαμπάκα εθελοντικό στρατιωτικό τμήμα διακοσίων πενήντα (250) Κρητικών. Τελικός σκοπός του ήταν να προωθηθεί στο Μέτσοβο μέσα από την Ελληνοτουρκική μεθόριο, που διέσχιζε τότε τα ανατολικά υψώματα της περιοχής. Έτσι, σύμφωνα με τους πίνακες δημοσιευμένους από το Γενικό Επιτελείο Στρατού, το απόσπασμα Μετσόβου είχε την εξής σύνθεση:

Διοικητής: Αντισυνταγματάρχης Πυροβολικού
  Μήτσας Σταμάτιος μέχρι 8/2/1913
Συγκρότηση: 2 λόχοι (11 αξιωματικοί και 332 οπλίτες)
  Σώματα εθελοντών Κρητικών (550 άνδρες)
  Σώμα εθελοντών Ηπειρωτών (100 άνδρες)

Η κατάληψη του Μετσόβου έπαιζε σημαντικό ρόλο στην αλλαγή των συνθηκών υπέρ των Ελλήνων και θα διευκόλυνε, επίσης, την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Γι’ αυτό, παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες (υπερβολικό κρύο, σφοδροί άνεμοι, χιόνια), ο Ελληνικός Στρατός με υψηλό ηθικό και αφού πριν από πέντε μέρες είχε απελευθερώσει τη Θεσσαλονίκη, προχωρούσε αποφασιστικά προς το Μέτσοβο.

Continue reading «Η κατάληψη του Μετσόβου (31 Οκτωβρίου 1912) και ο απελευθερωτής Σταμάτης Αντ. Μήτσας»

Η εκλογή των πληρεξουσίων αντιπροσώπων του Κάτω Ναχαγέ (Ερμιονίδας) της «Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις» Εθνοσυνέλευσης (1843)-Β

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Β΄ Μέρος

Οι αναφορές

Στο πρώτο μέρος της έρευνας δημοσιεύσαμε τη διαδικασία της εκλογής των πληρεξουσίων αντιπροσώπων, όπως αυτή καταγράφεται στα πρακτικά «της Συναθροίσεως».

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζουμε τα συγκλονιστικά γεγονότα που ακολούθησαν μέσα από τις αναφορές των ενδιαφερομένων. Στις 18 Οκτωβρίου 1843 οι τέσσερις (4) εκλογείς της Ερμιόνης, ένας(1) του Διδύμου και ένας (1) από τα Μα(γ;)ώματα ακολουθούμενοι από πλήθος πολιτών, κυρίως του Μάσητος, της Ερμιόνης και του Διδύμου, διενήργησαν ξεχωριστές εκλογές στην Ερμιόνη αμφισβητώντας τη νομιμότητα της πρώτης εκλογής.

Εξέλεξαν «παμψηφεί», ως πληρεξουσίους του Κάτω Ναχαγέ, τον Κωνσταντίνο Ζέρβα, κάτοικο Μάσητος και τον Σταμάτη Αδρ. Μήτσα, κάτοικο Ερμιόνης, με «παραπληρωματικά μέλη» τους Αναγνώστη Βασιλείου και Αναγνώστη Λέκα, αντίστοιχα, κατοίκους Μάσητος. Τις αμέσως επόμενες ημέρες κάτοικοι του Μάσητος και του Διδύμου υπέβαλαν αναφορές στις αρμόδιες αρχές υποστηρίζοντας άλλοι την προαναφερθείσα πρώτη και άλλοι τη δεύτερη εκλογική διαδικασία. Αναφορές υπέβαλαν και οι ενδιαφερόμενοι πληρεξούσιοι των δύο διαφορετικών εκλογικών αναμετρήσεων.

Continue reading «Η εκλογή των πληρεξουσίων αντιπροσώπων του Κάτω Ναχαγέ (Ερμιονίδας) της «Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις» Εθνοσυνέλευσης (1843)-Β»

Η εκλογή των πληρεξουσίων αντιπροσώπων του Κάτω Ναχαγέ (Ερμιονίδας) της «Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις» Εθνοσυνέλευσης (1843)-Α

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Α΄ μέρος

Εισαγωγικά

Ιδιαίτερα επεισοδιακές ήταν οι εκλογές στο Κάτω Ναχαγέ (Ερμιονίδα) για την ανάδειξη των πληρεξουσίων αντιπροσώπων της «Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις» Εθνοσυνέλευσης/8 Νοεμβρίου 1843 – 18 Μαρτίου 1844. Αυτό προκύπτει από τα σχετικά έγγραφα, πολύτιμα τεκμήρια για τη γνώση της τοπικής μας Ιστορίας.

Εκλογικά

Σύμφωνα με τα πρακτικά που διασώθηκαν, στις 2 Οκτωβρίου 1843 ημέρα Σάββατο και ώρα 11η πρωινή, συνήλθαν σε πρώτη προκαταρκτική συνεδρίαση μετά από «προειδοποίησιν των αρμοδίων αρχών, εις τον εις Μάσητα (Κρανίδι) θείον Ναόν των Επιλοχίων (Σύναξη) της Θεοτόκου (Πάνω Παναγία)» οι αναλογούντες εκλογείς κατά τόπο.

Για το Κρανίδι οι παρακάτω, δεκατέσσερις (14) τον αριθμό:

Πάνος Πανούτσος, Άγγελος Γουζούασης, Βασίλειος Ανδ. Νόνης, Πάνος Φασιλής, Νικόλαος Γκίκα Λάμπρου, Αναγνώστης Γουζούασης, Κοσμάς Φωστίνης, Εμμανουήλ Δημητ. Φωστίνης, Ανδρέας Πέππας, Θεόδωρος Χαρακόπουλος. Κώ(ν)στας Στρίγκος, Κυριάκος Κ. Γουζούασης, Ιωάννης Μιχ. Τσαμαδός και Δημήτριος Αναστ. Μητσόπουλος (δημοδιδάσκαλος).

Για την Ερμιόνη τέσσερις (4) οι: Σταμάτης Μήτσας, Δημήτριος Νικολάου, Νικόλαος Λαζαρίδης και Λάζαρος Β(Μπ)αρδάκος.

Για την Τροιζήνα δύο (2) οι: Αναγνώστης Νικολάου και Αθανάσιος Δημόπουλος

Για τους Φούρνους ένας (1) ο: Αναγνώστης Γεωργίου.

Για το Δίδυμο  τρεις (3) οι: Αναγνώστης Παπα-Γιαννόπουλος, Χρήστος Καλούδης και Αναγνώστης Αντωνίου Αντωνόπουλος.

Οι δύο τελευταίοι εκλογείς του Διδύμου για άγνωστους λόγους απουσίαζαν. Έτσι παρόντες ήσαν οι προαναφερόμενοι είκοσι δύο και ένας ακόμη (22+1), ο Αντώνιος Φαρμάκης από τα Μα(γ;)ώματα,1 του οποίου η συμμετοχή έγινε αποδεκτή απ’ όλους τους εκλογείς. Στη συνέχεια επελέγησαν, σύμφωνα με τον νόμο, «οι πέντε γεροντότεροι της Συναθροίσεως»: Νικόλαος Γκίκα Λάμπρου ετών 68, Πάνος Φασιλής ετών 70, Κοσμάς Φωστίνης ετών 62, Βασίλειος Νόνης ετών 60 και Ιωάννης Μιχ. Τσαμαδός ετών 60, για να εποπτεύσουν το αδιάβλητο των εκλογών.

Ωστόσο, με την επίμονη παρέμβαση τεσσάρων εκλογέων της Ερμιόνης και ενός του Διδύμου, οι δύο τελευταίοι της 5/μελούς Επιτροπής, Βασίλειος Νόνης και Ιωάννης Μιχ. Τσαμαδός, αντικαταστάθηκαν από τον Ερμιονίτη Λάζαρο Βαρδάκο και τον Τροιζήνιο Αναγνώστη Νικολάου αντίστοιχα, «αν και νεωτέρων την ηλικίαν».

Κατόπιν οι εκλογείς της Ερμιόνης, του Διδύμου και του Μα(γ;)ώματος αποσύρθηκαν από τον Ναό για να συζητήσουν και επανερχόμενοι, μετά την πάροδο μισής ώρας, πρότειναν:

α)Την εκλογή των πληρεξουσίων χωρίς ψηφοφορία και β) τον ορισμό των Σταμάτη Μήτσα από την Ερμιόνη και Άγγελου Γουζούαση από το Κρανίδι, ως αντιπροσώπων.

Το σώμα των εκλογέων δεν έκανε αποδεκτή την ως άνω πρόταση με αποτέλεσμα την αποχώρησή τους. Οι εναπομείναντες δεκαεπτά (17) διαμαρτυρήθηκαν έντονα για τη στάση τους, αλλά δεν προχώρησαν εκ νέου σε εκλογές. Ωστόσο «συνέταξαν και υπέγραψαν αυθωρί λεπτομερή έκθεσιν», την οποίαν και παρέδωσαν στον Δήμαρχο Μάσητος (Κρανιδίου), για να καταχωρηθεί στα αρχεία του Δήμου. Επιπροσθέτως με σχετικό έγγραφο ενημέρωσαν τον Διοικητή της Ύδρας – Σπετσών για τα τεκταινόμενα και αιτήθηκαν τον προγραμματισμό της περεταίρω πορείας των εργασιών. Το ανωτέρω έγγραφο (απόσπασμα από το πρακτικό) φέρει την υπογραφή των δεκαεπτά 17 εκλογέων (Μάσητος 14, Φούρνων 1 και Τροιζηνίας 2).

Μετά την πάροδο τεσσάρων ημερών, ήτοι την Τετάρτη, 6η Οκτωβρίου 1843, με την υπ. αρ. 7570 πρόσκληση του Δημάρχου Μάσητος, εκδοθείσα κατόπιν διαταγής του Διοικητή Ύδρας – Σπετσών, προσκλήθηκαν άπαντες οι εκλογείς, είκοσι πέντε (25) τον αριθμό, στον ίδιο ιερό Ναό και ώρα 11η πρωινή, για τη συνέχιση των εργασιών. Εμφανίστηκαν οι παραπάνω δεκαεπτά (17) και ένας (1) ακόμα, ο Χρήστος Καλούδης από το Δίδυμο, συνολικά δεκαοκτώ (18) εκλογείς.

Continue reading «Η εκλογή των πληρεξουσίων αντιπροσώπων του Κάτω Ναχαγέ (Ερμιονίδας) της «Γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις» Εθνοσυνέλευσης (1843)-Α»

Απόλαυση για τους παρισταμένους ο ιστορικός περίπατος στο Μπίστι Ερμιόνης

Της Τίνας Αντωνοπούλου

Από το 2012 και κάθε χρόνο αδιαλείπτως το ΙΛΜΕ, το μήνα Αύγουστο, οργανώνει έναν εξαιρετικού ενδιαφέροντος ιστορικό περίπατο με ξεναγό την Ήρα Φραγκούλη – Βελλέ.

Έτσι και φέτος το δροσερό απόγευμα του Σαββάτου 11-8-2018 είχαμε την ευκαιρία, περισσότεροι των 50 ατόμων, να παρακολουθήσουμε την πραγματικά εξαιρετική ξενάγηση της Ήρας στο κατάσπαρτο από ναούς, κατά τον Παυσανία, αρχαίο «Ποσείδιον», (Μπίστι).

1_bisti_11.8.18Η συνάντηση έγινε στη «σκάβιζα ε Γαλιότη» δηλαδή στη σκάλα του Γαλάτη, λίγο πριν τη βόρεια είσοδο του Μπιστιού, όπου ο αμφιλεγόμενος φιλικός Νικόλαος Γαλάτης δολοφονήθηκε το 1819 από το φίλο του Πάνο Δημητρόπουλο. Η εντολή δόθηκε από την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας υπό το κράτος του φόβου αποκάλυψης του μυστικού της οργάνωσης από την πληθωρική αλλά παρορμητική προσωπικότητα του Ιθακήσιου φιλικού.

Πρώτος σταθμός μας το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα, χτισμένο εντός του Ενετικού τείχους. Σ’ αυτό έχουν ενσωματωθεί αρχαία μέλη και ενεπίγραφες βάσεις αφιερωμάτων ενώ στο προαύλιό του μικροί πώρινοι αρχαίοι κίονες.

Στο σημείο αυτό πληροφορηθήκαμε για τους ενετοτουρκικούς πολέμους και συγκεκριμένα για τον αγώνα του Κασίμ πασά εναντίον των Ενετών μέχρι που το 1714 το Κάστρο (Καστρί) περιήλθε στην κατοχή των Τούρκων.

Πληροφορηθήκαμε για τις καταστροφές (1729) του Αβά Φουρμόν (Fourmont), ο οποίος κατεδάφισε το εννέα μέτρων δυτικό ενετικό τείχος. Το 1908 ο Φιλαδελφέας το ανέσκαψε και το καθάρισε αποκαλύπτοντας τέσσερις ενετικούς πύργους.

Στη συνέχεια με πολύ ενδιαφέρον οι παριστάμενοι παρατήρησαν την μαρμάρινη βάση σε μορφή βωμού εντός του βυζαντινού τείχους με τα ίχνη δύο πελμάτων στην επάνω πλευρά της και με την έμμετρη επιγραφή της (2ος ή 3ος αιών μ.Χ.).

Οι επιγραφές εντός του τείχους συνδέθηκαν με τη λατρεία της θεάς Δήμητρας στην Ερμιόνη αλλά και τους πολιτικούς θεσμούς καθώς και τους αγώνες που γίνονταν στην Ερμιόνη προς τιμήν θεοτήτων.

Στη συνέχεια οδηγηθήκαμε στην πλατεία του Μπιστιού, όπου κείτονται τα ερείπια του αρχαίου ναού, του αφιερωμένου στον Ποσειδώνα ή την Αθηνά με τους δώδεκα κίονες, δωρικού ρυθμού.

Η «ευθυντηρία» του δαπέδου, οι εξόριστοι Σάμιοι, οι ανασκαφές του Φιλαδελφέα και η Βυζαντινή Βασιλική που ακούμπησε πάνω τον αρχαίο ναό, μας έδωσαν ενδιαφέροντα στοιχεία.

Η ερμιονίτικη πορφύρα και τα πορφυρεία, που λειτούργησαν πάνω από χίλια χρόνια και επεξεργάστηκαν εκατομμύρια πορφύρες, ο Μύλος του Μπιστιού με τις πολεμίστρες του με την μοναδική κατασκευαστική του ιδιαιτερότητα αφού αντί χαλικιού έχουν χρησιμοποιηθεί σπασμένα κελύφη πορφύρας, το αρχαίο μνήμα, το παλιό φανάρι και η σπηλιά της Βιτόριζας, αξιοποιήθηκαν επαρκώς από την ξενάγηση.

Με λίγα λόγια στο Μπίστι συναντήθηκαν η αρχαιολογία, η ιστορία και η λαογραφία με τρόπο που η Ήρα συνταίριασε όμορφα με τη γνώση της και την παραστατικότητά της. Ήρα σ’ ευχαριστούμε.

Οι Βενετικοί Χάρτες της Πελοποννήσου στο ΙΛΜΕ

Την Τετάρτη 11 Ιουλίου 2018 έγινε στον πολυχώρο «Φουγάρο» Ναυπλίου η παρουσίαση του βιβλίου «Βενετικοί Χάρτες της Πελοποννήσου, τέλη 17ου – αρχές 18ου αιώνα» το οποίο εκδόθηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2018. Την επιστημονική επιμέλεια είχε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Αθήνας κα. Όλγα Κατσιαρδή – Hering, η οποία έκανε την παρουσίαση του βιβλίου μαζί με την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Αθήνας κα. Αναστασία Παπαδία – Λάλα και την επίκουρο καθηγήτρια του ιδίου Πανεπιστημίου κα. Κατερίνα Κωνσταντινίδου.

Το ΙΛΜΕ παρευρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου. Η κα. Όλγα Κατσιαρδή – Hering, η οποία ήταν ομιλήτρια στην εκδήλωση του ΙΛΜΕ το Μάρτιο 2018 στην Ερμιόνη, προσέφερε το προαναφερόμενο βιβλίο στο ΙΛΜΕ για να εμπλουτίσει τη βιβλιοθήκη του.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Το 1986, η επιστημονική επιμελήτρια του τόμου, Όλγα Κατσιαρδή- Hering, εντόπισε στη Χαρτογραφική Συλλογή του Πολεμικού Αρχείου της Βιέννης στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας σειρά ανέκδοτων, χειρόγραφων, πρωτότυπων, έγχρωμων χαρτών που χρονολογούνται από την εποχή της Β’ Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685–1715). Οι χάρτες είχαν σχεδιαστεί από ειδικούς μηχανικούς της Γαληνοτάτης με σκοπό την καταγραφή, υπό μορφή καταστίχων-κτηματογραφήσεων, των πελοποννησιακών περιοχών που από το 1685 είχαν περιέλθει στην κυριαρχία της. Μετά την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας από τον Ναπολέοντα και τη μετέπειτα ένταξη της Βενετίας στην Αψβουργική Μοναρχία, οι χάρτες αυτοί μεταφέρθηκαν στη Γεωγραφική Πολεμική Υπηρεσία της Βιέννης και παρέμειναν έκτοτε στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας. Πρόκειται για δώδεκα χάρτες μεγάλων διαστάσεων (συνολικά 53 φύλλα) που αποτελούν πολύτιμο υλικό για τον ιστορικό, τον γεωγράφο, τον μελετητή του περιβάλλοντος, τον οικονομικό ιστορικό.

Στον τόμο συνεργάστηκαν οι ιστορικοί, αρχαιολόγοι και ειδικοί της χαρτογραφίας John Bennet, Siriol Davies, Χάρις Καλλιγά, Όλγα Κατσιαρδή- Hering, Ευτυχία Δ. Λιάτα, Ευάγγελος Λιβιεράτος, Αλέξης Μάλλιαρης, Μαρία Μάμαλη, Δημήτρης Μπελέζος, Κωνσταντίνος Ντόκος, Αγγελική Πανοπούλου, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Γιώργος Τόλιας και Αγαμέμνων Τσελίκας. Οι εμπεριστατωμένες μελέτες τους παρουσιάζουν και αναλύουν επιστημονικά τους χάρτες αυτούς και προσφέρουν το υλικό προς περαιτέρω ανάγνωση και μελέτη. Στον τόμο δημοσιεύονται όλοι οι χάρτες, συγκεντρωτικά αλλά και αναλυτικά ανά φύλλο, με την αρίθμηση η οποία έχει προστεθεί από τους μελετητές για να διευκολύνουν τη χρήση των εκτενών καταλόγων τοπωνυμίων. Την έκδοση επιμελήθηκε η Κωστούλα Σκλαβενίτη, η οποία συνέταξε και τα αναλυτικά ευρετήρια, προσώπων και τοπωνυμίων (βενετικά και ελληνικά). Τέλος, ο τόμος συνοδεύεται από ψηφιακό δίσκο με όλο το χαρτογραφικό υλικό.

Νικόλαος Ρενιέρης. «Ο Πρόεδρος της Βουλής και η επίσκεψή του στην Ερμιόνη»

Tου Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Νικόλαος Ρενιέρης. Έργο του Νικηφόρου Λύτρα (1890). Ελαιογραφία σε μουσαμά. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα.

Σύμφωνα με το ψήφισμα ΙΘ΄ της 4ης Μαΐου 1827 η Γ’ Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα, επειδή θεωρούσε άμεση ανάγκη την όσο το δυνατόν ταχύτερη συγκρότηση της Βουλής και την εκλογή Προέδρου χωρίς καμία καθυστέρηση, εξέλεξε ομόφωνα, μετά από πολλές προτάσεις και φιλονικίες, ως Πρόεδρό της τον Νικόλαο Ρενιέρη.

Η εκλογή του έγινε με υπόδειξη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη την «κλώσα των πληρεξουσίων», όπως τον ονομάζει ο Φωτάκος στα Απομνημονεύματά του, ο οποίος δείχνοντάς τον στους παραστάτες, είπε: «Αυτόν τον γέροντα τον ασπρομάλλην τον θέλετε δια πρόεδρον της Βουλής; Και αμέσως όλοι είπον, ναι».

Σχετική και η περιγραφή του Χρίστου Στασινόπουλου στο «Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821» όπου φαίνεται ο Κολοκοτρώνης να λέει: «Εκοίταξα τριγύρω μου και είδα ένα γεροντάκι που εκάθητο με τους Κρητικούς αλλ’ ούτε το όνομά του εγνώριζα, ούτε τον είχα δει. Πηδάω μέσα από τη Συνέλευση και τον αρπάχνω και τον πηγαίνω εις το κάθισμα του Προέδρου Σισίνη και τον κάθισα στο σκαμνί.

  • Τούτος είναι άξιος;

Οι πληρεξούσιοι φώναξαν:

  • Άξιος, άξιος».

Continue reading «Νικόλαος Ρενιέρης. «Ο Πρόεδρος της Βουλής και η επίσκεψή του στην Ερμιόνη»»

Θέματα Θρησκείας και Παιδείας στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση

(Ερμιόνη-Τροιζήνα)

Δράσεις και Αποφάσεις

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη και της Τζένης Δ. Ντεστάκου

Εισαγωγή

Από τα σοβαρότερα ζητήματα που κλήθηκε να εξετάσει και να αντιμετωπίσει η Γ’ Εθνοσυνέλευση ήταν και εκείνα της Θρησκείας και της Παιδείας του Έθνους. Κρίθηκε αναγκαία η επίλυση των ανωτέρω θεμάτων συναινετικά και αποφασιστικά, προκειμένου να υπάρξει κυρίαρχο και ελεύθερο Ελληνικό Κράτος.

Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στις κυριότερες σχετικές Πράξεις και Αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης και στον τρόπο που μαζί με άλλες συναφείς εμπειρίες των Ελλήνων αποτυπώθηκαν στο «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος».

Ι. Στην Ερμιόνη

Κατά την Η΄ Συνεδρίαση της 24ης Φεβρουαρίου 1827, ως έκτο θέμα, «ανεγνώσθη αναφορά» που την υπογράφουν πέντε αρχιερείς οι: Κορίνθου Κύριλλος, Τριπόλεως Δανιήλ, Ρέοντος Διονύσιος, Ανδρούσης Ιωσήφ και Βρεσθένης Θεοδώρητος  «αξιούντων να προσκληθώσι και άλλοι τοιούτοι άξιοι», για να συντάξουν σχέδιο τήρησης των εκκλησιαστικών κανόνων.

Στην επομένη Θ΄ Συνεδρίαση της 25ης Φεβρουαρίου 1827, ως έβδομο θέμα, «ανεγνώσθη αναφορά» του Χριστόδουλου Ματακίδου, ο οποίος αιτείτο να «διορισθώσι» τέσσερεις Επιτροπές, με κύριο έργο την υποβολή κειμένων (προσχεδίων) στη Συνέλευση για θέματα, θρησκευτικά η πρώτη, διευθέτησης και αύξησης του τακτικού στρατού η δεύτερη, οργάνωσης του ναυτικού η τρίτη και περί του πολιτεύματος η τέταρτη. Υπήρχε ακόμα μία Επιτροπή γενικών αναφορών.

Continue reading «Θέματα Θρησκείας και Παιδείας στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση»

Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας

Του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Πριν από 144 χρόνια, στις 27 Φεβρουαρίου 1874, ημέρα Τετάρτη, σε ηλικία 74 χρόνων, το πιθανότερο, απεβίωσε στην Αθήνα ο Ερμιονίτης Πολέμαρχος της Επανάστασης του 1821 καπεταν – Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας.  [1]

Εφημερίδα της εποχής αναγγέλλοντας τον θάνατο του γηραιού αγωνιστή έγραψε: «Την 27ην Φεβρουαρίου απεβίωσεν, ημερών πλήρης ο ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΜΗΤΣΑΣ, συνταγματάρχης της φάλαγγος, την δ’ επομένην ημέραν εκηδεύθη, αποδοθεισών εις τον νεκρόν αυτού των νενομισμένων στρατιωτικών και πολιτικών τιμών… Πλήθος δε πολύ πολιτών παρηκολούθησεν την εκφοράν… Δύο λόγοι, ο μεν επικήδειος, εκφωνηθείς υπό του Κ. Γεροκωστοπούλου, ο δε επιτάφιος εκφωνηθείς υπό του Γ. Ν. Πολίτου, εισηγητή της επιστήμης της Λαογραφίας στην Ελλάδα, εμνημόνευσαν ευπρεπώς την προς την Πατρίδα υπηρεσιών του μακαρίου στρατιώτου τούτου της εθνικής παλιγγενεσίας και των προτερημάτων αυτού, ως πολίτου, ως φίλου, και ως οικογενειάρχου».

Continue reading «Σταμάτης Α(ν)δριανού Μήτσας»